Nguyễn Thị Út (Út Tịch) – người mẹ cầm súng huyền thoại gắn liền với những trận đánh tại Trà Vinh
Kiếp nghèo và ý chí phản kháng mãnh liệt
Chị Út Tịch sinh ra trong một gia đình nghèo khổ tại vùng đất Trà Vinh. Ngay từ khi mới lên 6, lên 7 tuổi, chị đã phải đi ở đợ cho địa chủ để trừ nợ cho cha mẹ. Những năm tháng bị đánh đập, hành hạ và chứng kiến sự bất công của giai cấp thống trị đã hun đúc trong lòng người con gái vùng ven biển một ý chí phản kháng quyết liệt. Chị không cam chịu số phận, nhiều lần chống đối lại sự bóc lột của chủ nhà, bộc lộ bản tính kiên cường, không khuất phục ngay từ khi còn rất nhỏ.
Giác ngộ cách mạng và con đường cầm súng
Khi ngọn lửa kháng chiến bùng lên khắp miền Tây Nam Bộ, chị Út đã sớm tìm đến với cách mạng. Chị nhận ra rằng chỉ có con đường đấu tranh vũ trang mới có thể giải phóng bản thân và quê hương khỏi xiềng xích. Chị hăng hái tham gia vào đội du kích, bắt đầu từ những việc nhỏ như giao liên, trinh sát. Với sự thông minh và hiểu rõ từng con lạch, bờ kinh của vùng Duyên Hải, Trà Cú, chị đã giúp lực lượng ta nhiều lần thoát khỏi sự bao vây của địch và tổ chức các trận phục kích bất ngờ.
Người mẹ huyền thoại và triết lý đánh giặc bất hủ
Điều khiến thế giới khâm phục nhất ở chị chính là hình ảnh "Người mẹ cầm súng". Dù trải qua 8 lần sinh nở và nuôi dạy đàn con thơ giữa làn tên mũi đạn, chị chưa bao giờ rời xa tay súng. Chị thường xuyên vừa địu con trên lưng, vừa trực tiếp chỉ huy các trận đánh đồn, diệt ác ôn. Câu nói nổi tiếng của chị: "Còn cái lai quần cũng đánh!" đã trở thành khẩu hiệu hành động, thể hiện một quyết tâm sắt đá, đánh giặc đến cùng, không một bước lùi của quân và dân miền Nam thời bấy giờ.
Những chiến công lẫy lừng trên đất Trà Vinh
Trong suốt những năm kháng chiến chống Mỹ, chị Út Tịch đã tham gia và chỉ huy hàng chục trận đánh lớn nhỏ tại vùng Duyên Hải và các huyện lân cận. Chị có khả năng hóa trang tài tình, lúc là người đi chợ, lúc là dân chài lưới để thâm nhập vào vùng kiểm soát của địch, thu thập thông tin và tiêu diệt những mục tiêu quan trọng. Những chiến công của chị đã góp phần giữ vững vùng căn cứ cách mạng tại trà Vinh, biến vùng ven biển thành "pháo đài xanh" vững chắc trước sức tấn công của kẻ thù.
Sự hy sinh anh dũng và di sản bất tử
Năm 1968, trong một trận oanh tạc ác liệt của máy bay Mỹ, chị Út Tịch đã anh dũng hy sinh, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng bào và chiến sĩ. Tuy chị nằm xuống, nhưng hình tượng người phụ nữ "giặc đến nhà đàn bà cũng đánh" đã trở thành bất tử. Cuộc đời chị được nhà văn Nguyễn Thi khắc họa sinh động trong tác phẩm Người mẹ cầm súng, trở thành bài học lịch sử vô giá cho các thế hệ mai sau về lòng yêu nước và tinh thần quật khởi của người dân Duyên Hải, Trà Vinh.
