Nguyễn Thị Vân – Nữ chiến sĩ biệt động kiên trung giữa lòng Cần Thơ

Thượng tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, thương binh ¾ Nguyễn Thị Vân, nguyên Phó trưởng phòng Chính sách Cục Chính trị Quân khu 9, là một trong những nữ chiến sĩ biệt động tiêu biểu của chiến trường Cần Thơ trong kháng chiến chống Mỹ. Sinh ra và lớn lên tại xã An Bình, TP Cần Thơ, từ rất sớm Nguyễn Thị Vân đã tham gia hoạt động cách mạng. Từ năm 1964, bà bắt đầu làm nhiệm vụ giao liên, đến giai đoạn 1965–1975 trực tiếp hoạt động trên địa bàn nội ô Cần Thơ trong lực lượng biệt động. Dù đảm nhận bất kỳ nhiệm vụ nào như giao liên, trinh sát, vận chuyển hay chiến đấu, bà đều hoàn thành xuất sắc trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Trong quá trình hoạt động, bà từng bị địch bắt giam gần một tháng vào năm 1970, bị tra tấn dã man nhưng vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo, bảo vệ an toàn cơ sở cách mạng. Sau khi ra tù, bà tiếp tục trở lại hoạt động bình thường, không hề dao động tinh thần. Trong ký ức chiến đấu, bà từng thực hiện hơn 800 chuyến giao liên giữa căn cứ và nội thành, đảm bảo thông tin bí mật, kịp thời và an toàn. Đồng thời, bà còn tham gia 24 chuyến vận chuyển vũ khí, hàng hóa, mỗi chuyến trung bình khoảng 5 tấn, vượt qua hàng chục trạm kiểm soát của địch trên quãng đường dài hơn 150km. Bà từng chia sẻ nhiều lần phải đối mặt với sự xét hỏi gắt gao của địch nhưng luôn bình tĩnh, khéo léo che giấu nhiệm vụ, bảo đảm an toàn cho tuyến liên lạc quan trọng của biệt động thành. Trong chiến đấu trực tiếp, Nguyễn Thị Vân tham gia nhiều trận đánh lớn. Tháng 6-1966, bà cùng đơn vị đánh vào căn cứ tình báo Mỹ, tiêu diệt 125 tên địch. Ở trận đánh tại căn cứ quận I Cần Thơ, bà góp phần tiêu diệt tên chỉ huy và thu giữ nhiều tài liệu quan trọng phục vụ hoạt động biệt động. Ngoài ra, bà còn tham gia đánh mìn tại quán nước đường Lê Thánh Tôn, tiêu diệt 5 tên an ninh quân đội Sài Gòn, gây tiếng vang lớn trong lực lượng biệt động thành phố. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Nguyễn Thị Vân cùng tổ biệt động thâm nhập nội ô Cần Thơ, đảm nhiệm liên lạc với các đơn vị chủ lực và hỗ trợ đưa 21 thương binh về tuyến sau an toàn. Đây là một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, thể hiện rõ vai trò của lực lượng biệt động trong chiến dịch. Với những chiến công xuất sắc, bà được tặng nhiều huân chương cao quý như Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, Nhì, Ba; nhiều lần được phong danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ - ngụy và Chiến sĩ thi đua. Ngày 6-11-1978, Nguyễn Thị Vân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những đóng góp to lớn của bà trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Sau nhiều năm công tác trong quân đội, đến năm 2000, bà nghỉ hưu với quân hàm Thượng tá, chức vụ Phó trưởng phòng Chính sách, Cục Chính trị Quân khu 9. Cuộc đời binh nghiệp của bà là minh chứng rõ nét cho tinh thần dũng cảm, kiên trung và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc.