Nguyễn Thị Vân – nữ chiến sĩ biệt động trung kiên giữa lòng Cần Thơ

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, giữa lòng đô thị Cần Thơ, có một người phụ nữ đã nhiều lần đi qua lằn ranh sinh tử, âm thầm thực hiện những nhiệm vụ giao liên, vận chuyển vũ khí, trinh sát và trực tiếp chiến đấu. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thượng tá, thương binh ¾ Nguyễn Thị Vân, người nữ chiến sĩ biệt động với tinh thần kiên trung, gan dạ và bản lĩnh phi thường. Sinh ra và lớn lên tại xã An Bình, thành phố Cần Thơ, từ năm 1964, Nguyễn Thị Vân đã tham gia công tác giao liên. Từ tháng 3/1965 đến tháng 4/1975, bà hoạt động trên chiến trường tỉnh Cần Thơ, đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau. Dù là đưa đón cán bộ, vận chuyển hàng hóa, trinh sát tình hình hay trực tiếp tham gia chiến đấu, bà luôn hoàn thành nhiệm vụ với tinh thần bí mật, nhanh chóng và chính xác. Có những lần, bà phải vượt qua quãng đường hơn 150km, đi qua hàng chục trạm gác của địch, đối mặt với những cuộc kiểm tra, xét hỏi gắt gao nhưng vẫn bình tĩnh, khéo léo vượt qua để đưa người và hàng hóa về đến nơi an toàn. Trong những năm tháng làm nhiệm vụ giao liên, Nguyễn Thị Vân đã thực hiện hơn 800 lần liên lạc giữa căn cứ và các đơn vị biệt động trong thành phố. Khi làm nhiệm vụ vận chuyển phục vụ chiến đấu, bà đã thực hiện 24 chuyến thuyền, mỗi chuyến trung bình chở khoảng 5 tấn vũ khí và hàng hóa. Đằng sau những con số ấy là biết bao lần đối mặt với hiểm nguy mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng cả tính mạng. Ba lần, trước những trận đánh lớn, bà được đồng đội “truy điệu sống”, bởi tất cả đều hiểu rằng người ra đi làm nhiệm vụ biệt động trong lòng địch có thể không bao giờ trở về. Nhưng Nguyễn Thị Vân vẫn nhận nhiệm vụ và lên đường. Năm 1970, bà bị địch bắt và giam giữ gần một tháng. Những trận đòn tra tấn dã man không thể khuất phục người nữ chiến sĩ. Bà kiên quyết giữ khí tiết, không khai báo, bảo vệ được cơ sở bí mật của cách mạng. Sau khi ra tù, bà tiếp tục trở lại hoạt động, tiếp tục những chuyến đi giữa căn cứ và thành phố. Không chỉ làm nhiệm vụ giao liên và vận chuyển, Nguyễn Thị Vân còn trực tiếp tham gia nhiều trận đánh của lực lượng biệt động Cần Thơ. Trong trận đánh căn cứ tình báo Mỹ vào tháng 6/1966, bà cùng đồng đội chiến đấu, tiêu diệt 125 tên địch. Trong một trận đánh vào căn cứ quận I, thành phố Cần Thơ, bà cùng đồng đội tiêu diệt tên trưởng phòng, đồng thời thu được 1.000 tờ giấy có dấu và chữ ký sẵn để đưa về căn cứ phục vụ hoạt động biệt động. Sau đó, bà cùng tổ biệt động thực hiện trận đánh bằng mìn tự động tại một quán nước trên đường Lê Thánh Tôn, tiêu diệt 5 tên an ninh quân đội của chính quyền Sài Gòn. Những chiến công ấy cho thấy sự táo bạo, chính xác và khả năng hoạt động ngay giữa sào huyệt đối phương của người nữ chiến sĩ biệt động. Đặc biệt, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, Nguyễn Thị Vân tiếp tục tham gia phục vụ các đơn vị chiến đấu, cùng 11 đồng chí trong tổ biệt động tiến vào nội ô Cần Thơ để liên lạc với Tiểu đoàn Tây Đô, Tiểu đoàn 307, đồng thời đưa 21 thương binh từ nơi chiến đấu về phía sau an toàn. Đối với người lính biệt động, nhiệm vụ không chỉ là chiến đấu mà còn phải điều tra, nghiên cứu tình hình, chuẩn bị mục tiêu, phục vụ trận đánh và sau đó trở lại để nắm tình hình kết quả. Mỗi nhiệm vụ đều đòi hỏi lòng dũng cảm, sự tỉnh táo và khả năng ứng biến trước mọi tình huống. Nguyễn Thị Vân đã hoàn thành những nhiệm vụ ấy bằng một bản lĩnh đặc biệt của người chiến sĩ hoạt động trong lòng địch. Với những thành tích nổi bật trong chiến đấu và công tác, bà được tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, 2 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, 2 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba; 3 lần được bình chọn là Dũng sĩ diệt Mỹ - ngụy và 1 lần là Chiến sĩ thi đua. Ngày 6/11/1978, Nguyễn Thị Vân vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau chiến tranh, bà tiếp tục công tác trong quân đội, trải qua nhiều cương vị và đến năm 2000 nghỉ hưu với quân hàm Thượng tá, chức vụ Phó trưởng phòng Chính sách, Cục Chính trị Quân khu 9. Từ những chuyến giao liên xuyên qua hàng trăm kilômét, những chuyến thuyền chở hàng tấn vũ khí vượt qua hàng chục trạm gác, đến những lần trực tiếp chiến đấu và những ngày tháng chịu đựng tra tấn trong nhà tù của địch, cuộc đời cách mạng của Nguyễn Thị Vân là câu chuyện về một người phụ nữ đã dành trọn tuổi trẻ cho Tổ quốc. Giữa chiến tranh, bà từng nhiều lần đứng trước hiểm nguy, từng được đồng đội “truy điệu sống”, từng bị bắt và tra tấn, nhưng chưa một lần khuất phục. Hình ảnh người nữ chiến sĩ biệt động lặng lẽ đi qua những con đường đầy nguy hiểm của Cần Thơ năm xưa trở thành một phần ký ức đẹp về thế hệ phụ nữ Việt Nam trong thời hoa lửa – những con người bình dị nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng bước vào nơi nguy hiểm nhất, mang trong mình niềm tin và lòng dũng cảm để góp phần làm nên ngày đất nước thống nhất.