Nguyễn Thị Xền
Mẹ Nguyễn Thị Xền sinh năm 1916, nguyên quán tại ấp Tiền, xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi lập gia đình, mẹ về trú quán tại quê chồng thuộc ấp Xóm Đồng, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi. Mẹ là một biểu tượng cao đẹp của người phụ nữ đất thép, vừa là Liệt sĩ vừa là Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, người đã hiến dâng xương máu của chính mình cùng những người thân yêu nhất cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập và tự do cho dân tộc.
Người phụ nữ kiên cường của vùng đất thép Củ Chi
Sinh ra và lớn lên trong bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, mẹ Nguyễn Thị Xền sớm được thừa hưởng và tôi luyện dưới nôi truyền thống cách mạng của quê hương. Dù gia đình làm ruộng và thuộc diện khá giả trong vùng, mẹ vẫn giữ trọn lối sống bình dị, chất phác và nuôi dưỡng lòng yêu nước nồng nàn. Mẹ sinh được 4 người con (3 trai, 1 gái) gồm: Trần Văn Còn, Trần Thị Lùm, Trần Văn Xựa và Trần Hải. Sát cánh cùng người bạn đời, mẹ vừa gánh vác việc nhà, nuôi dạy các con khôn lớn, vừa tích cực giáo dục các con phải biết sống, cống hiến và sẵn sàng hy sinh vì đại cuộc của Tổ quốc.
Năm 1945, mẹ Xền chính thức tham gia hoạt động trong hàng ngũ Hội Phụ nữ xã Tân Phú Trung. Mẹ đã nhiều lần dũng cảm dẫn đầu và hòa cùng dòng người biểu tinh, đấu tranh trực diện tại dinh quận Hóc Môn. Bên cạnh công tác phong trào, mẹ còn là điểm tựa hậu cần vững chắc khi thường xuyên tổ chức tiếp tế lương thực, thực phẩm và thuốc men cho Chi đội 12 hoạt động bí mật.
Vào năm 1948, trên đường vận chuyển nhu yếu phẩm và thuốc men tiếp tế cho chiến khu, mẹ không may bị quân địch phát hiện do có kẻ gian chỉ điểm. Bọn chúng đã bắt giữ và tàn nhẫn nổ súng sát hại mẹ, sau đó thả xác trôi theo dòng sông Cầu Xáng, Hóc Môn. Mẹ anh dũng ngã xuống khi tuổi đời mới vừa tròn 32, để lại niềm tiếc thương vô hạn cùng lòng căm thù giặc sâu sắc cho gia đình và đồng đội.
Khí tiết trung trung của chồng và các con
Biến đau thương thành hành động, người chồng và các con của mẹ đã tiếp nối ngọn lửa cách mạng, viết tiếp những trang sử vàng oanh liệt:
Chồng của mẹ – Liệt sĩ Trần Văn Mừng (bí danh Năm Kỳ): Sinh năm 1915 tại ấp Xóm Đồng, xã Tân Phú Trung. Ông dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng từ trước năm 1940. Trong một chuyến công tác, ông bị kẻ phản bội chỉ điểm nên bị địch vây bắt và bắn chết tại xã Vĩnh Lộc A, huyện Bình Chánh vào ngày 1 tháng 7 năm 1961. Lúc hy sinh, ông đang giữ trọng trách Huyện ủy viên huyện Bình Tân. Ghi nhận công lao to lớn của ông, Nhà nước đã truy tặng ông Huân chương Lao động hạng Ba.
Con trai thứ ba của mẹ – Liệt sĩ Trần Văn Xựa (bí danh Trần Sơn): Sinh năm 1943, tham gia cách mạng từ năm 1960 tại cơ quan Đoàn Thanh niên quận Củ Chi. Năm 1964, trong một lần thực hiện nhiệm vụ xâm nhập vào ấp chiến lược, anh rơi vào ổ phục kích của quân thù và đã anh dũng hy sinh tại khu vực cống Cây Da, xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi khi mới 21 tuổi.
Những người con còn lại của mẹ cũng là những chiến sĩ kiên cường, đóng góp trọn vẹn sức lực cho ngày chiến thắng:
Người con trai thứ hai – Ông Trần Văn Còn: Sinh năm 1937, tham gia cách mạng từ năm 1953 trong lực lượng Đoàn 170 An ninh vũ trang Miền (B2) và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1960. Sau ngày giải phóng 30 tháng 4 năm 1945, ông mang quân hàm Thượng úy, giữ chức Phó Ban Tham mưu kế hoạch – Phòng Hậu cần. Đến năm 1981, ông được thăng quân hàm Thượng tá, giữ chức Chủ nhiệm Hậu cần Trung đoàn 597 – Đoàn 32. Ông nghỉ hưu năm 1985 và qua đời tại quê nhà năm 2010.
Người con trai út – Ông Trần Hải: Sinh năm 1946, tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1964, trực tiếp chiến đấu qua nhiều chiến trường khốc liệt. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục công tác và giữ chức vụ Bí thư Huyện ủy huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng cho đến khi nghỉ hưu vào năm 1990.
Tượng đài bất tử của người mẹ Việt Nam
Hình ảnh của mẹ Nguyễn Thị Xền chính là biểu tượng ngời sáng cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng của người phụ nữ Việt Nam – những người giỏi việc nước, đảm việc nhà, sẵn sàng hiến dâng những người ruột thịt thân yêu nhất cho nền độc lập, tự do của non sông.
Để tri ân sâu sắc sự hy sinh vĩ đại ấy, Thủ tướng Chính phủ đã cấp Bằng Tổ quốc ghi công cho liệt sĩ Nguyễn Thị Xền. Vào ngày 6 tháng 11 năm 2001, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ký quyết định truy tặng danh hiệu cao quý: “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” cho mẹ.
Giờ đây, khi hòa bình đã thắp sáng mọi làng quê, tấm gương kiên cường, bất khuất của mẹ vẫn mãi trường tồn cùng thời gian. Hiện nay, việc thờ phụng, khói hương cho mẹ cùng chồng và các anh đang được người con dâu thứ hai là bà Huỳnh Thị Mọn thành kính chu toàn tại ngôi nhà số 172A, Tỉnh lộ 2, ấp Xóm Đồng, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi.
