NGUYỄN THIỆN THÀNH – TỪ MỘT MẨU TÀI LIỆU TRONG NHÀ TÙ ĐẾN PHƯƠNG PHÁP CỨU NGƯỜI

Trong lịch sử y học thời chiến Việt Nam, câu chuyện của Giáo sư, bác sĩ Nguyễn Thiện Thành đặc biệt ở chỗ một công trình chữa bệnh quan trọng của ông lại bắt đầu từ chính những ngày bị giam trong nhà tù của đối phương.

Nguyễn Thiện Thành sinh năm 1919 tại Trà Vinh. Sau khi học y, ông tham gia đoàn quân Nam tiến năm 1945 và trở thành bác sĩ quân y. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, ông có mặt tại nhiều địa bàn khó khăn của miền Trung và Nam Bộ, vừa cứu chữa thương bệnh binh vừa tổ chức hệ thống y tế.

Đầu năm 1950, sau một đêm dài thực hiện phẫu thuật cứu người bị thương, Nguyễn Thiện Thành bị bắt.

Trong tù, ông không có phòng thí nghiệm, không có thư viện và càng không có điều kiện nghiên cứu như một nhà khoa học bình thường.

Nhưng một cơ hội đặc biệt đã xuất hiện.

Một người lính canh có kiến thức y khoa và có cảm tình với ông đã giúp ông tiếp cận một số tài liệu chuyên môn. Trong số đó có tài liệu liên quan đến phương pháp Filatov. Nguyễn Thiện Thành đọc, suy nghĩ và tìm cách vận dụng nguyên lý ấy vào điều kiện thực tế của Việt Nam.

Sau khi ra khỏi nhà tù, ông tiếp tục nghiên cứu. Trong điều kiện thiếu thuốc và thiết bị, những phương pháp điều trị phù hợp với chiến trường có giá trị rất lớn. Công việc nghiên cứu của Nguyễn Thiện Thành sau đó trở thành một phần quan trọng trong sự nghiệp y khoa của ông.

Hai cuộc kháng chiến tiếp tục đưa người bác sĩ này trở lại chiến trường.

Cuối năm 1964, ông cùng Giáo sư Trương Công Trung và một số cán bộ quân y bí mật đi tàu không số vào miền Nam. Chuyến vượt biển kéo dài khoảng hai mươi ngày đêm, đầy nguy hiểm, trước khi họ tới được căn cứ ở vùng Năm Căn và sau đó công tác tại chiến trường B2.

Tại đây, Nguyễn Thiện Thành vừa chữa bệnh, vừa nghiên cứu, vừa đào tạo bác sĩ quân y ngay trong chiến trường.

Điều đáng quý ở câu chuyện này là người thầy thuốc không chờ đủ điều kiện mới nghiên cứu. Ông học ngay trong nhà tù, nghiên cứu giữa chiến trường và biến những gì mình biết thành phương tiện cứu người.

Nhà tù có thể lấy đi tự do của Nguyễn Thiện Thành trong một thời gian, nhưng không thể ngăn ông suy nghĩ. Câu chuyện của ông cho thấy đối với một người ham học, ngay cả một mẩu tài liệu giữa hoàn cảnh khắc nghiệt cũng có thể trở thành điểm khởi đầu của một công trình có ích cho hàng nghìn người.