NGUYỄN THIỆN THUẬT – KHỞI NGHĨA BÃI SẬY
Tác giả: Vũ Trang Linh Lớp K14 Sư phạm Toán Trường Đại học Hải Dương
Nguyễn Thiện Thuật là một trong những lãnh tụ tiêu biểu của phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp vào cuối thế kỷ XIX. Ông sinh năm 1844 tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, trong một gia đình có truyền thống học hành và yêu nước. Khi thực dân Pháp từng bước mở rộng xâm lược và đặt ách cai trị lên đất nước, Nguyễn Thiện Thuật đã lựa chọn con đường đứng lên chống giặc.
Sau sự kiện kinh thành Huế năm 1885 và lời kêu gọi Cần Vương của vua Hàm Nghi, phong trào chống Pháp lan rộng ở nhiều địa phương. Nguyễn Thiện Thuật trở về quê, tập hợp nghĩa quân và xây dựng căn cứ tại vùng Bãi Sậy, một khu vực rộng lớn với địa hình lau sậy, đầm lầy và nhiều kênh rạch thuộc vùng Hưng Yên, Hải Dương.
Bãi Sậy là địa điểm rất thuận lợi cho nghĩa quân hoạt động. Không có thành lũy kiên cố, nghĩa quân chủ yếu dựa vào địa hình tự nhiên để ẩn náu, di chuyển và tổ chức phục kích. Nguyễn Thiện Thuật xây dựng lực lượng theo cách đánh linh hoạt, tận dụng những con đường nhỏ, ruộng đồng, bãi lau sậy để bất ngờ tấn công quân Pháp rồi nhanh chóng rút lui.
Nghĩa quân Bãi Sậy nhận được sự ủng hộ của đông đảo nhân dân địa phương. Người dân cung cấp lương thực, che giấu nghĩa quân, đưa tin và hỗ trợ khi cần thiết. Nhờ vậy, phong trào ngày càng phát triển và gây cho quân Pháp nhiều khó khăn.
Thực dân Pháp nhiều lần tổ chức các cuộc càn quét nhằm tiêu diệt nghĩa quân. Tuy nhiên, Nguyễn Thiện Thuật chủ trương không đối đầu trực diện với lực lượng mạnh hơn mà sử dụng chiến thuật du kích, đánh vào những nơi quân Pháp sơ hở. Nghĩa quân thường bất ngờ tấn công các toán lính, phá đường giao thông, tiêu hao lực lượng đối phương rồi nhanh chóng rút vào vùng lau sậy.
Trước sự phát triển của cuộc khởi nghĩa, quân Pháp tăng cường lực lượng và tổ chức nhiều cuộc truy quét quy mô lớn. Sau nhiều năm chiến đấu trong điều kiện ngày càng khó khăn, lực lượng nghĩa quân dần suy yếu. Đến khoảng năm 1889, phong trào Bãi Sậy cơ bản bị quân Pháp đàn áp.
Dù cuộc khởi nghĩa cuối cùng không giành được thắng lợi, Nguyễn Thiện Thuật và nghĩa quân Bãi Sậy vẫn để lại dấu ấn quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc. Cuộc khởi nghĩa cho thấy tinh thần bất khuất của nhân dân đồng bằng Bắc Bộ và ý chí không chấp nhận ách thống trị của thực dân Pháp.
Điều đáng nhớ nhất ở Nguyễn Thiện Thuật không chỉ là những trận đánh mà còn là tinh thần kiên quyết đứng lên bảo vệ quê hương trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Khi quân Pháp có ưu thế về vũ khí và lực lượng, nghĩa quân vẫn dựa vào địa hình và sự giúp đỡ của nhân dân để duy trì cuộc chiến đấu trong nhiều năm.
Khởi nghĩa Bãi Sậy là một trong những phong trào tiêu biểu của phong trào Cần Vương, góp phần thể hiện tinh thần yêu nước và ý chí chống Pháp của nhân dân Việt Nam cuối thế kỷ XIX. Hình ảnh Nguyễn Thiện Thuật cùng nghĩa quân giữa những vùng lau sậy, âm thầm tổ chức lực lượng và bất ngờ tấn công quân địch đã trở thành biểu tượng cho ý chí kiên cường và tinh thần bất khuất của người Việt Nam.


