Nguyễn Thiện Thuật – lãnh đạo khởi nghĩa Bãi Sậy.

Nguyễn Thiện Thuật sinh năm 1844, quê ở làng Xuân Đào, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Ông xuất thân trong một gia đình có truyền thống yêu nước và học hành.

Từ nhỏ, Nguyễn Thiện Thuật đã nổi tiếng thông minh, có ý chí và tinh thần cương trực. Sau khi trưởng thành, ông theo con đường khoa cử và từng làm quan trong triều Nguyễn.

Nhưng khi đất nước đứng trước nguy cơ bị thực dân Pháp xâm lược, cuộc đời ông đã chuyển sang một hướng khác.

Năm 1883, tình hình Bắc Kỳ ngày càng căng thẳng. Thực dân Pháp mở rộng việc chiếm đóng, nhiều địa phương phải đối mặt với sự kiểm soát và đàn áp.

Nguyễn Thiện Thuật khi ấy đang giữ chức quan ở vùng Hải Dương. Khi quân Pháp gây sức ép, ông không chịu khuất phục. Ông rời bỏ con đường quan trường và tìm cách tập hợp lực lượng chống Pháp.

Đến năm 1885, sau khi vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương, Nguyễn Thiện Thuật trở về vùng Hưng Yên, cùng các sĩ phu và nhân dân địa phương tổ chức kháng chiến.

Ông chọn vùng Bãi Sậy làm căn cứ.

Bãi Sậy là một vùng lau sậy, đầm lầy và địa hình phức tạp ở Hưng Yên. Đối với một đội quân lớn, đây là nơi rất khó di chuyển và kiểm soát. Nhưng đối với những người thông thuộc địa hình, Bãi Sậy lại là một căn cứ vô cùng thuận lợi.

Nguyễn Thiện Thuật nhanh chóng tổ chức lực lượng nghĩa quân.

Ông chia nghĩa quân thành nhiều nhóm nhỏ, hoạt động linh hoạt trên địa bàn rộng. Nghĩa quân không đối đầu trực diện với quân Pháp khi chưa có điều kiện thuận lợi mà thường dựa vào địa hình, bất ngờ tấn công rồi nhanh chóng rút lui.

Cách đánh ấy khiến quân Pháp nhiều lần lúng túng.

Ban ngày, vùng Bãi Sậy có vẻ yên tĩnh. Nhưng khi màn đêm buông xuống, những toán nghĩa quân có thể xuất hiện bất ngờ ở một nơi mà quân Pháp không ngờ tới.

Một cuộc tập kích kết thúc, nghĩa quân nhanh chóng rút vào những vùng lau sậy, đầm lầy và làng mạc quen thuộc.

Quân Pháp muốn truy đuổi cũng gặp rất nhiều khó khăn.

Người dân địa phương đóng vai trò quan trọng trong cuộc khởi nghĩa. Họ cung cấp lương thực, che giấu nghĩa quân, đưa tin và giúp nghĩa quân nắm được tình hình của đối phương.

Nhờ sự ủng hộ của nhân dân, nghĩa quân Bãi Sậy có thể duy trì hoạt động trong thời gian dài.

Nguyễn Thiện Thuật không chỉ là người chỉ huy trên chiến trường. Ông còn đặc biệt coi trọng việc tổ chức lực lượng và xây dựng căn cứ.

Ông tập hợp nhiều thủ lĩnh nghĩa quân ở các địa phương, tạo thành một lực lượng tương đối rộng lớn. Trong số những người tham gia phong trào có nhiều thủ lĩnh nổi tiếng như Tạ Hiện, Nguyễn Thiện Kế và các nghĩa quân ở Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh, Thái Bình.

Khởi nghĩa Bãi Sậy vì thế không chỉ là cuộc đấu tranh của riêng một địa phương mà trở thành một phong trào chống Pháp đáng kể ở đồng bằng Bắc Bộ.

Thực dân Pháp rất lo ngại trước sự phát triển của nghĩa quân.

Chúng nhiều lần đưa quân vào Bãi Sậy để truy quét. Nhưng địa hình phức tạp cùng sự ủng hộ của nhân dân khiến quân Pháp khó có thể nhanh chóng dập tắt cuộc khởi nghĩa.

Cuộc chiến ngày càng khốc liệt.

Quân Pháp tăng cường lực lượng, xây dựng đồn bốt và tìm cách chia rẽ nghĩa quân. Chúng đồng thời sử dụng nhiều biện pháp để kiểm soát nhân dân và cắt đứt nguồn tiếp tế của nghĩa quân.

Nguyễn Thiện Thuật hiểu rằng cuộc chiến sẽ vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, ông vẫn quyết tâm duy trì phong trào.

Ông từng bước củng cố lực lượng, thay đổi phương thức hoạt động và tìm cách liên kết với các phong trào yêu nước khác.

Nhưng trước sức mạnh quân sự và chính trị ngày càng lớn của thực dân Pháp, nghĩa quân Bãi Sậy dần rơi vào thế khó khăn.

Đến cuối những năm 1880, phong trào bị đàn áp mạnh. Nhiều thủ lĩnh nghĩa quân bị bắt hoặc hy sinh. Lực lượng ngày càng suy yếu.

Nguyễn Thiện Thuật phải rời căn cứ, sau đó sang Trung Quốc để tiếp tục tìm kiếm sự giúp đỡ cho phong trào chống Pháp.

Dù cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy cuối cùng không giành được thắng lợi, Nguyễn Thiện Thuật vẫn không từ bỏ lý tưởng cứu nước.

Ông sống những năm cuối đời ở Trung Quốc và mất năm 1926.

Cuộc đời Nguyễn Thiện Thuật là câu chuyện về một con người đã lựa chọn con đường đầy gian nan khi đất nước đứng trước cảnh mất nước.

Ông từng có địa vị trong triều đình, có thể lựa chọn một cuộc sống bình yên. Nhưng trước cảnh quê hương bị xâm lược, ông đã quyết định đứng lên cùng nhân dân chống giặc.

Điều đáng quý ở Nguyễn Thiện Thuật là lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm trước vận mệnh dân tộc.

Ông hiểu rằng cuộc chiến chống thực dân Pháp là một cuộc đấu tranh lâu dài, khó khăn. Dù biết tương quan lực lượng rất chênh lệch, ông vẫn kiên trì tổ chức lực lượng và chiến đấu.

Bài học từ câu chuyện Nguyễn Thiện Thuật

Câu chuyện về Nguyễn Thiện Thuật và khởi nghĩa Bãi Sậy để lại nhiều bài học có ý nghĩa.

Đó là bài học về lòng yêu nước – khi quê hương bị xâm lăng, người dân sẵn sàng đứng lên bảo vệ quê hương.

Đó là bài học về ý chí kiên cường – dù gặp nhiều khó khăn, Nguyễn Thiện Thuật vẫn không dễ dàng từ bỏ lý tưởng của mình.

Đó còn là bài học về sức mạnh của nhân dân. Nghĩa quân Bãi Sậy có thể tồn tại trong nhiều năm một phần quan trọng nhờ sự che chở, giúp đỡ và đồng lòng của nhân dân địa phương.

Ngày nay, khi nhắc đến Nguyễn Thiện Thuật, chúng ta nhớ đến một người lãnh đạo tiêu biểu của phong trào Cần Vương ở Bắc Bộ, người đã gắn tên tuổi mình với khởi nghĩa Bãi Sậy.

Cuộc khởi nghĩa có thể không thành công về mặt quân sự, nhưng tinh thần yêu nước của Nguyễn Thiện Thuật và nghĩa quân đã góp phần làm nên một trang sử đáng nhớ của dân tộc.

Nguyễn Thiện Thuật đã để lại cho các thế hệ sau một thông điệp sâu sắc: khi Tổ quốc đứng trước thử thách, lòng yêu nước, ý chí và trách nhiệm với quê hương chính là những giá trị không bao giờ mất đi.