Nguyễn Thiện Thuật – Lãnh tụ cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy

Nguyễn Thiện Thuật (1844–1926), còn được biết đến với tên gọi Tán Thuật, là một trong những lãnh tụ tiêu biểu của phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX. Ông nổi bật với vai trò tổ chức và lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy, một trong những phong trào đấu tranh lớn ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Nguyễn Thiện Thuật sinh tại Xuân Dục, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Ông xuất thân trong một gia đình có truyền thống khoa bảng và sớm theo con đường học hành. Sau khi đỗ đạt, ông làm quan dưới triều Nguyễn và từng giữ chức quan tại nhiều địa phương.

Khi thực dân Pháp ngày càng mở rộng quyền kiểm soát ở Bắc Kỳ, Nguyễn Thiện Thuật không chấp nhận khuất phục. Năm 1883, sau khi từ quan và trở về quê, ông bắt đầu tổ chức lực lượng chống Pháp. Đến khi phong trào Cần Vương lan rộng, ông trở thành một trong những thủ lĩnh quan trọng của phong trào tại vùng Hưng Yên và các tỉnh lân cận.

Khoảng năm 1885, Nguyễn Thiện Thuật xây dựng căn cứ tại vùng Bãi Sậy, một khu vực có địa hình lau sậy, đầm lầy và kênh rạch phức tạp. Địa hình này tạo điều kiện thuận lợi cho nghĩa quân tổ chức lực lượng và tiến hành các hoạt động chống quân Pháp.

Dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Thiện Thuật, nghĩa quân Bãi Sậy phát triển mạnh và hoạt động trên một địa bàn rộng. Nghĩa quân chủ yếu dựa vào sự ủng hộ của nhân dân địa phương, tổ chức các trận đánh linh hoạt và gây nhiều khó khăn cho chính quyền thực dân.

Thực dân Pháp sau đó tăng cường lực lượng để đàn áp cuộc khởi nghĩa. Trước sức ép ngày càng lớn, lực lượng nghĩa quân dần suy yếu. Nguyễn Thiện Thuật phải rút khỏi căn cứ và sang Trung Quốc tiếp tục hoạt động. Cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy cuối cùng chấm dứt vào cuối thế kỷ XIX.

Nguyễn Thiện Thuật qua đời năm 1926 tại Trung Quốc. Dù cuộc khởi nghĩa không giành được thắng lợi cuối cùng, ông vẫn được lịch sử ghi nhận là một lãnh tụ có tinh thần yêu nước và ý chí chống ngoại xâm mạnh mẽ.

Cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy là một trong những phong trào tiêu biểu của Cần Vương ở Bắc Kỳ. Hình ảnh Nguyễn Thiện Thuật gắn liền với tinh thần kiên cường của các văn thân, sĩ phu và nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX.