NGUYỄN THIỆN THUẬT – LÃNH TỤ KHỞI NGHĨA BÃI SẬY

Trong những năm cuối thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp từng bước đặt ách cai trị lên Việt Nam, nhiều sĩ phu đã đứng lên tập hợp nhân dân chống lại quân xâm lược.

Ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, giữa những cánh đồng, đầm lầy và lau sậy um tùm, một cuộc khởi nghĩa đã diễn ra dai dẳng và gây cho quân Pháp nhiều khó khăn.

Người lãnh đạo phong trào ấy là Nguyễn Thiện Thuật, một sĩ phu yêu nước được nhân dân gọi với lòng kính trọng là Tán Thuật.

Người sĩ phu không chịu khuất phục

Nguyễn Thiện Thuật sinh năm 1844, quê ở làng Xuân Dục, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên.

Ông xuất thân trong một gia đình có truyền thống học hành.

Sau khi đỗ đạt, Nguyễn Thiện Thuật từng làm quan dưới triều Nguyễn.

Nhưng khi thực dân Pháp ngày càng mở rộng quyền kiểm soát, ông không cam chịu nhìn đất nước mất dần chủ quyền.

Ông lựa chọn con đường đứng về phía những người chống Pháp.

Hưởng ứng phong trào Cần Vương

Năm 1885, vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương, kêu gọi nhân dân đứng lên chống thực dân Pháp.

Lời hiệu triệu ấy nhanh chóng lan rộng.

Nguyễn Thiện Thuật trở về vùng Hưng Yên – Hải Dương, tập hợp lực lượng và xây dựng căn cứ chống Pháp.

Khu vực Bãi Sậy, với địa hình lau sậy, đầm lầy và nhiều đường đi khó khăn, trở thành căn cứ quan trọng của nghĩa quân.

Từ đây, phong trào ngày càng phát triển.

Cuộc chiến giữa đồng bằng

Khởi nghĩa Bãi Sậy có một đặc điểm rất khác so với nhiều cuộc khởi nghĩa miền núi.

Nghĩa quân hoạt động ngay tại vùng đồng bằng đông dân cư.

Họ dựa vào địa hình tự nhiên, sự che chở của nhân dân và cách đánh linh hoạt để đối phó với quân Pháp.

Nghĩa quân thường tổ chức những cuộc tập kích bất ngờ rồi nhanh chóng rút khỏi khu vực giao chiến.

Quân Pháp nhiều lần tổ chức truy quét nhưng gặp không ít khó khăn.

Những bụi sậy, đầm lầy và mạng lưới làng mạc trở thành lợi thế giúp nghĩa quân che giấu lực lượng.

Tinh thần chiến đấu bền bỉ

Nguyễn Thiện Thuật hiểu rằng nghĩa quân khó có thể đối đầu trực diện với một lực lượng quân sự mạnh hơn về trang bị.

Vì vậy, ông dựa vào địa hình và lòng dân.

Đó là cách tổ chức chiến đấu phù hợp với điều kiện thực tế lúc bấy giờ.

Phong trào Bãi Sậy kéo dài trong nhiều năm.

Mặc dù gặp nhiều khó khăn, nghĩa quân vẫn kiên trì chống trả.

Sự bền bỉ ấy thể hiện rõ tinh thần của những người yêu nước cuối thế kỷ XIX:

Không có vũ khí hiện đại, nhưng có lòng yêu nước.
Không có lực lượng đông đảo, nhưng có sự ủng hộ của nhân dân.

Những năm tháng gian nan

Trước sức mạnh ngày càng lớn của quân Pháp, phong trào Bãi Sậy dần gặp nhiều tổn thất.

Các căn cứ bị đánh phá.

Nhiều nghĩa quân hy sinh hoặc bị bắt.

Lực lượng ngày càng suy yếu.

Nguyễn Thiện Thuật phải rút sang Trung Quốc.

Nhưng ông vẫn không từ bỏ lý tưởng.

Ông tiếp tục liên hệ với những người yêu nước và tìm cách duy trì hoạt động chống Pháp.

Một cuộc đời gắn với chữ “nước”

Nguyễn Thiện Thuật mất năm 1926 tại Trung Quốc.

Ông không được chứng kiến ngày đất nước giành lại độc lập.

Cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy cuối cùng cũng thất bại trước sức mạnh quân sự của thực dân Pháp.

Nhưng thất bại của một cuộc khởi nghĩa không có nghĩa là tinh thần yêu nước bị thất bại.

Ngược lại, những phong trào như Bãi Sậy đã chứng minh rằng nhân dân Việt Nam không chấp nhận khuất phục trước ngoại bang.

Giá trị của một người lãnh đạo

Điều đáng nhớ ở Nguyễn Thiện Thuật không chỉ là vai trò lãnh tụ khởi nghĩa.

Ông còn cho thấy phẩm chất của một người lãnh đạo trong hoàn cảnh khó khăn:

Có niềm tin.
Biết dựa vào nhân dân.
Biết tận dụng điều kiện thực tế.
Kiên trì với mục tiêu mình đã lựa chọn.

Đó là những phẩm chất không chỉ có giá trị trong chiến tranh mà còn hữu ích trong cuộc sống hôm nay.

Bài học dành cho thế hệ trẻ

Ngày nay, thanh niên không phải cầm vũ khí chiến đấu như thế hệ Nguyễn Thiện Thuật.

Nhưng tinh thần trách nhiệm với quê hương vẫn có thể được thể hiện bằng những việc làm cụ thể:

• Không ngừng học tập và rèn luyện.

Đặc biệt, trong công tác Đoàn, mỗi đoàn viên cần hiểu rằng một tập thể mạnh không chỉ nhờ người đứng đầu mà còn nhờ sự đồng lòng của tất cả thành viên.

Lời kết

Nguyễn Thiện Thuật đã dành phần lớn cuộc đời mình cho cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp.

Khởi nghĩa Bãi Sậy cuối cùng không giành được thắng lợi, nhưng tên tuổi của ông vẫn được lịch sử ghi nhớ như một biểu tượng của phong trào Cần Vương ở vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Có những cuộc khởi nghĩa không thành công về quân sự, nhưng lại thành công trong việc giữ gìn ngọn lửa yêu nước cho những thế hệ tiếp theo.

Nguyễn Thiện Thuật – lãnh tụ khởi nghĩa Bãi Sậy – là câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần không khuất phục trước ngoại bang của người Việt Nam cuối thế kỷ XIX.