Nguyễn Thiện Thuật – Người giữ chí lớn giữa những năm tháng gian nan

Trong lịch sử chống Pháp cuối thế kỷ XIX, có những người đã dành gần như cả cuộc đời để theo đuổi một mục tiêu dù biết con đường phía trước vô cùng khó khăn. Nguyễn Thiện Thuật là một trong những người như vậy. Ông là thủ lĩnh của khởi nghĩa Bãi Sậy, một trong những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu của phong trào Cần Vương ở Bắc Kỳ.

Nguyễn Thiện Thuật sinh năm 1844 tại Hưng Yên. Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống học hành và sớm được giáo dục Nho học. Sau khi trưởng thành, ông thi đỗ và bước vào con đường làm quan dưới triều Nguyễn.

Những năm đầu làm quan, ông từng được giao nhiều nhiệm vụ ở các địa phương phía Bắc. Nhờ có năng lực, ông được triều đình tin tưởng.

Nhưng khi quân Pháp ngày càng mở rộng quyền kiểm soát, Nguyễn Thiện Thuật dần nhận ra rằng tình hình đất nước đã thay đổi hoàn toàn.

Năm 1885, sau khi kinh thành Huế thất thủ, vua Hàm Nghi phát động phong trào Cần Vương. Nguyễn Thiện Thuật hưởng ứng và trở thành một trong những thủ lĩnh chống Pháp quan trọng ở Bắc Kỳ.

Ông chọn vùng Bãi Sậy làm căn cứ.

Bãi Sậy không phải là một thành trì kiên cố bằng đá hay gạch. Đó là vùng lau sậy, đầm lầy và kênh rạch. Nhưng chính địa hình ấy lại trở thành một lợi thế rất lớn đối với nghĩa quân.

Nguyễn Thiện Thuật tổ chức lực lượng theo cách phù hợp với địa hình. Nghĩa quân không cố giữ một vị trí cố định quá lâu mà thường xuyên di chuyển, ẩn náu và tổ chức các cuộc tấn công bất ngờ.

Quân Pháp nhiều lần tiến vào Bãi Sậy nhưng gặp rất nhiều khó khăn.

Họ không quen địa hình.

Họ khó phân biệt đâu là đường đi, đâu là vùng lầy.

Trong khi đó, nghĩa quân hiểu rất rõ từng con đường, con sông và khu vực lau sậy.

Nhờ vậy, cuộc khởi nghĩa kéo dài trong nhiều năm.

Tuy nhiên, quân Pháp có ưu thế lớn về quân số và vũ khí. Họ từng bước xây dựng mạng lưới đồn bốt, kiểm soát các làng mạc và tìm cách cắt nguồn hỗ trợ của nghĩa quân.

Cuối cùng, lực lượng Bãi Sậy dần suy yếu.

Nguyễn Thiện Thuật phải rời Việt Nam và sang Trung Quốc.

Ông tiếp tục theo dõi tình hình trong nước và không từ bỏ lý tưởng chống Pháp.

Ông mất năm 1926.

Cuộc đời Nguyễn Thiện Thuật kéo dài qua một giai đoạn lịch sử đầy biến động. Ông chứng kiến đất nước từ một quốc gia có chủ quyền trở thành một nước chịu sự chi phối của thực dân Pháp.

Điều đáng kính ở ông là dù phong trào thất bại, ông không dễ dàng từ bỏ niềm tin.

Khởi nghĩa Bãi Sậy cuối cùng không thành công, nhưng nó cho thấy khả năng tổ chức chiến tranh du kích của người Việt và tinh thần chống ngoại xâm mạnh mẽ của nhân dân Bắc Bộ.

Nguyễn Thiện Thuật vì vậy xứng đáng được nhớ đến như một trong những người đã giữ ngọn lửa kháng chiến trong những năm tháng khó khăn nhất của thế kỷ XIX.