Nguyễn Thiện Thuật – Người giữ ngọn cờ Bãi Sậy

Sau khi thực dân Pháp từng bước mở rộng quyền kiểm soát ở Bắc Kỳ, phong trào Cần Vương lan ra nhiều địa phương. Ở vùng Hưng Yên, một người đứng lên tập hợp lực lượng chống Pháp là Nguyễn Thiện Thuật, thường được gọi là Tán Thuật.

Ông vốn là một quan lại nhà Nguyễn nhưng không chấp nhận việc đất nước bị đặt dưới quyền kiểm soát của thực dân Pháp. Khi phong trào Cần Vương bùng nổ, Nguyễn Thiện Thuật trở về quê, tập hợp những người dân có tinh thần chống giặc.

Ông chọn vùng Bãi Sậy làm căn cứ. Đây là khu vực có lau sậy và đầm lầy chằng chịt, rất khó đi lại. Chính địa hình ấy trở thành lợi thế của nghĩa quân.

Nguyễn Thiện Thuật không xây dựng một đội quân lớn để đối đầu trực diện. Ông tổ chức những nhóm nhỏ, di chuyển nhanh qua các con đường bí mật, bất ngờ tập kích các toán quân Pháp rồi nhanh chóng rút vào vùng lau sậy.

Quân Pháp nhiều lần đưa quân truy quét nhưng gặp rất nhiều khó khăn. Những con đường mà họ tưởng có thể đi qua thường dẫn vào vùng lầy hoặc bị nghĩa quân phục kích.

Người dân địa phương trở thành nguồn hỗ trợ quan trọng. Họ cung cấp lương thực, che giấu nghĩa quân và báo tin về hoạt động của đối phương.

Phong trào Bãi Sậy kéo dài nhiều năm. Dù cuối cùng bị đàn áp, nghĩa quân đã khiến quân Pháp phải đối phó với một lực lượng khó tiêu diệt bằng những phương thức thông thường.

Nguyễn Thiện Thuật sau đó sang Trung Quốc và tiếp tục tìm cách hỗ trợ phong trào chống Pháp.

Điều đáng nhớ ở ông không chỉ là sự kiên trì mà còn là khả năng tận dụng địa hình và dựa vào sức dân. Bãi Sậy ngày nay không còn dáng vẻ chiến trường năm xưa, nhưng tên tuổi Nguyễn Thiện Thuật vẫn gắn với một trong những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất ở Bắc Kỳ cuối thế kỷ XIX.