Nguyễn Thiện Thuật – Người thủ lĩnh giữa biển lau Bãi Sậy

Ngày ấy, vùng đất Hưng Yên không chỉ có những cánh đồng lúa xanh mướt, những dòng sông hiền hòa, mà còn có một vùng lau sậy mênh mông – nơi trở thành căn cứ của một cuộc khởi nghĩa vang danh trong lịch sử dân tộc. Giữa biển lau ấy, một người con đất Việt đã dựng cờ cứu nước, tập hợp nghĩa quân và kiên cường chống lại thực dân Pháp. Người đó là Nguyễn Thiện Thuật.

Sinh năm 1844 tại làng Xuân Dục, huyện Đường Hào, tỉnh Hưng Yên, Nguyễn Thiện Thuật lớn lên trong thời kỳ đất nước đứng trước những biến động dữ dội. Thực dân Pháp từng bước xâm lược, triều đình nhà Nguyễn ngày càng suy yếu, nhân dân phải chịu cảnh áp bức, lầm than.

Là một người có học, từng làm quan trong triều đình, Nguyễn Thiện Thuật hiểu rằng vận mệnh đất nước đang đứng trước nguy cơ lớn. Khi vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương năm 1885, kêu gọi sĩ phu và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước, ông đã không đứng ngoài cuộc.

Ông từ bỏ con đường an nhàn, trở về quê hương, chiêu mộ nghĩa sĩ, dựng cờ khởi nghĩa.

Vùng đất được ông lựa chọn làm căn cứ là Bãi Sậy – một khu vực rộng lớn với những bãi lau, đầm lầy và hệ thống sông ngòi chằng chịt. Địa hình ấy vừa hiểm trở, vừa thuận lợi cho việc che giấu lực lượng, tổ chức đánh du kích và tránh sự truy quét của quân Pháp.

Từ những làng quê nghèo khó, những người nông dân đã tìm đến với ông. Có người mang theo giáo mác tự tạo, có người chỉ có lòng căm thù giặc và tình yêu quê hương. Họ cùng chung một niềm tin: đất nước phải được tự do.

Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Thiện Thuật, nghĩa quân Bãi Sậy nhanh chóng trở thành một lực lượng khiến quân Pháp phải dè chừng.

Không có đại bác hiện đại.

Không có quân đội đông đảo.

Nhưng nghĩa quân có sự che chở của nhân dân và có một vị thủ lĩnh hiểu rõ lòng dân.

Nguyễn Thiện Thuật chủ trương đánh địch bằng cách dựa vào địa hình, tổ chức những trận tập kích bất ngờ rồi nhanh chóng rút lui vào vùng lau sậy bí mật. Quân Pháp nhiều lần đưa quân vào truy quét nhưng gặp khó khăn vì không quen địa hình, thường xuyên bị nghĩa quân đánh trả.

Có những đêm giữa cánh đồng lau trắng xóa, người thủ lĩnh họ Nguyễn cùng nghĩa quân bàn kế chống giặc dưới ánh lửa nhỏ. Những người lính áo vải hiểu rằng phía trước là muôn vàn hiểm nguy, nhưng không ai muốn lùi bước.

Bởi họ chiến đấu không chỉ vì bản thân mình.

Họ chiến đấu vì quê hương.

Vì gia đình.

Vì một ngày đất nước không còn bóng quân xâm lược.

Nhưng cuộc chiến giữa nghĩa quân Bãi Sậy và thực dân Pháp là một cuộc đối đầu không cân sức. Quân Pháp có vũ khí hiện đại, quân số đông và liên tục tổ chức các cuộc càn quét lớn. Sau nhiều năm chiến đấu, lực lượng nghĩa quân dần suy yếu.

Dù vậy, Nguyễn Thiện Thuật vẫn giữ vững khí tiết của một người yêu nước. Khi không còn điều kiện tiếp tục chiến đấu ở quê nhà, ông sang Trung Quốc để tìm cách liên lạc, tiếp tục con đường chống Pháp.

Những năm cuối đời, dù xa quê hương, ông vẫn luôn hướng về đất nước. Trong trái tim ông, hình ảnh quê nhà, những người nghĩa sĩ Bãi Sậy và lời thề cứu nước chưa bao giờ phai nhạt.

Năm 1926, Nguyễn Thiện Thuật qua đời tại Trung Quốc. Ông ra đi nhưng tên tuổi vẫn ở lại với lịch sử dân tộc.

Người đời sau nhớ đến ông không chỉ vì một cuộc khởi nghĩa kéo dài nhiều năm, mà còn vì tinh thần bất khuất của một con người dám đứng lên khi đất nước lâm nguy.

Nguyễn Thiện Thuật không có trong tay đội quân hùng mạnh, nhưng ông có lòng dân.

Ông không có vũ khí vượt trội, nhưng ông có ý chí.

Ông có thể không nhìn thấy ngày đất nước hoàn toàn độc lập, nhưng ngọn lửa yêu nước mà ông thắp lên đã tiếp thêm sức mạnh cho những thế hệ đấu tranh sau này.

Giữa vùng lau sậy năm xưa, dấu chân của người thủ lĩnh áo vải vẫn còn được nhắc nhớ như một biểu tượng của lòng trung nghĩa.

Nguyễn Thiện Thuật – người anh hùng của Bãi Sậy, người đã chọn con đường gian khó nhất để giữ trọn lời thề với non sông.