NGUYỄN THIỆN THUẬT – NGƯỜI THỦ LĨNH KIÊN CƯỜNG CỦA KHỞI NGHĨA BÃI SẬY

Nguyễn Thiện Thuật sinh năm 1844 tại Hưng Yên. Xuất thân trong một gia đình nhà nho, ông sớm được học hành và đỗ Cử nhân năm 1876. Trên con đường làm quan, ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ và được biết đến là người có năng lực. Nhưng khi thực dân Pháp từng bước mở rộng xâm lược Bắc Kỳ, Nguyễn Thiện Thuật đã lựa chọn con đường đấu tranh, đặt trách nhiệm với đất nước lên trên con đường công danh.

Sau khi triều đình nhà Nguyễn ký các hiệp ước bất lợi với Pháp, nhiều sĩ phu yêu nước không chấp nhận việc đất nước bị đặt dưới sự chi phối của ngoại bang. Nguyễn Thiện Thuật cùng những người đồng chí hướng tổ chức lực lượng chống Pháp, liên kết với các thủ lĩnh kháng chiến ở nhiều địa phương. Khi phong trào Cần Vương bùng nổ năm 1885, ông trở về nước, tập hợp lực lượng và trở thành thủ lĩnh chủ chốt của cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy.

Bãi Sậy thuộc vùng đồng bằng Bắc Bộ, nơi có nhiều đầm lầy, sông ngòi và những cánh đồng lau sậy rộng lớn. Địa hình ấy vừa gây khó khăn cho việc đi lại, vừa tạo điều kiện để nghĩa quân xây dựng căn cứ, che giấu lực lượng và tổ chức các trận đánh bất ngờ. Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Thiện Thuật, nghĩa quân tận dụng địa thế, dựa vào sự hỗ trợ của nhân dân, thực hiện chiến thuật du kích để chống lại quân Pháp có ưu thế về vũ khí và trang bị.

Từ năm 1885, phong trào Bãi Sậy phát triển mạnh, hoạt động trên địa bàn Hưng Yên và lan sang một số tỉnh lân cận. Nghĩa quân tổ chức nhiều trận đánh, tập kích đồn bốt và gây khó khăn cho các tuyến giao thông của đối phương. Nguyễn Thiện Thuật không chỉ trực tiếp chỉ huy mà còn tìm cách liên kết với các lực lượng yêu nước khác, góp phần duy trì phong trào kháng chiến ở đồng bằng Bắc Bộ trong những năm cuối thế kỷ XIX.

Tuy nhiên, trước những cuộc càn quét liên tiếp của quân Pháp, lực lượng nghĩa quân dần suy yếu. Năm 1889, khi tình thế ngày càng khó khăn, Nguyễn Thiện Thuật phải rời căn cứ và sang Trung Quốc. Từ nơi đất khách, ông không còn điều kiện trực tiếp lãnh đạo phong trào như trước. Ông qua đời năm 1926, xa quê hương, sau nhiều năm sống trong cảnh lưu vong.

Cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy cuối cùng không giành được thắng lợi, nhưng đã trở thành một trong những phong trào kháng Pháp tiêu biểu của nhân dân đồng bằng Bắc Bộ cuối thế kỷ XIX. Nguyễn Thiện Thuật được ghi nhớ bởi sự kiên định, khả năng tổ chức lực lượng và tinh thần không khuất phục trước hoàn cảnh. Câu chuyện của ông nhắc nhở chúng ta rằng khi đối diện với thử thách lớn, lòng can đảm cần đi cùng trí tuệ, sự đoàn kết và khả năng tìm ra phương thức hành động phù hợp với thực tế.