Nguyễn Thiện Thuật và cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy lừng danh

Nguyễn Thiện Thuật (1844 - 1926), hiệu là Tán Thuật, là một nhà nho yêu nước, thủ lĩnh tối cao của cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy – một trong những trung tâm kháng chiến chống Pháp tiêu biểu nhất ở đồng bằng Bắc Kỳ vào cuối thế kỷ XIX.

Vốn là một danh thần triều Nguyễn, khi chứng kiến triều đình đầu hàng và thực dân Pháp ngang nhiên chiếm đóng đất nước, Nguyễn Thiện Thuật đã từ quan, cùng các nghĩa sĩ phất cờ khởi nghĩa. Ông đã khéo léo chọn vùng đầm lầy, sậy rậm rạp Bãi Sậy (thuộc tỉnh Hưng Yên ngày nay) làm đại bản doanh căn cứ địa. Bằng trí tuệ quân sự sắc bén, ông đã xây dựng nơi đây thành một hệ thống đồn lũy liên hoàn vô cùng kiên cố, xung quanh giăng bẫy chông, hào sâu, kết hợp tuyệt vời với chiến thuật du kích biến ảo khôn lường.

Nghĩa quân Bãi Sậy dưới sự chỉ huy của Nguyễn Thiện Thuật đã tổ chức nhiều trận tập kích táo bạo vào các đoàn xe vận tải, đồn bốt của giặc Pháp, gây cho chúng những tổn thất nặng nề và biến đồng bằng Bắc Kỳ thành nỗi kinh hoàng của kẻ thù. Dù thực dân Pháp đã huy động lực lượng hùng hậu với vũ khí tối tân để bao vây, càn quét nhiều lần, nghĩa quân vẫn kiên cường bám trụ chiến đấu suốt nhiều năm ròng ròng.

Cuộc khởi nghĩa cuối cùng dẫu không thắng lợi do sự chênh lệch lực lượng quá lớn, nhưng khí phách hiên ngang và tài thao lược của Nguyễn Thiện Thuật đã viết nên trang sử hào hùng, là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần quật khởi của nhân dân ta trong buổi đầu chống giặc ngoại xâm.