NGUYỄN THIẾP

Danh sĩ thời Hậu Lê và Tây Sơn

Nguyễn Thiếp, tự là Quang Thiếp, La Sơn phu tử, sinh năm 1723 tại xã Kim Lộc, nay thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Ông đỗ đầu kỳ thi Hương năm 20 tuổi, nhưng không dự thi Hội mà đi ở ẩn.

Năm 1756, ông được bổ làm Huấn đạo ở Anh Đô (Nghệ An), sau được đổi làm Tri huyện Thanh Giang (nay là Thanh Chương, Nghệ An). Năm 1768, ông từ quan về ở ẩn trên dãy núi Thiên Nhẫn.

Trong các lần kéo quân ra Bắc diệt Trịnh, trừ Vũ Văn Nhậm và đánh đuổi quân Thanh, Nguyễn Huệ từng nhiều lần mời ông ra bàn quốc sự và giúp nhà Tây Sơn.

Năm 1791, vua Quang Trung ban chiếu lập "Sùng chính Thư viện" ở nơi ông ở ẩn và mời ông làm Viện trưởng. Kể từ đó, ông hết lòng chăm lo việc dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm để dạy học và phổ biến trong dân. Chỉ trong hai năm, ông đã tổ chức dịch xong các sách: Tiểu học, Tứ thư, Kinh Thi, và chủ trì biên soạn xong hai bộ sách là Thi kinh giải âm và Ngũ kinh toát yếu diễn nghĩa.

Ông mất năm 1804, thọ 81 tuổi