Nguyễn Thới Bưng

Nguyễn Thới Bưng – Người con đất Tây Ninh, vị tướng trưởng thành từ thời hoa lửa

rung tướng, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thới Bưng là người con ưu tú của quê hương Tây Ninh, trưởng thành từ những năm tháng chiến đấu gian khổ của hai cuộc kháng chiến. Từ một chiến sĩ trẻ tham gia cách mạng, ông từng bước trở thành vị chỉ huy dày dạn trận mạc, gắn bó với những chiến trường ác liệt ở Nam Bộ và giữ nhiều trọng trách quan trọng trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Cuộc đời ông là câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí kiên cường, bản lĩnh người lính và sự tận tụy trọn đời với Tổ quốc, được đồng đội và nhân dân trân trọng, ghi nhớ.

TP. Hồ Chí Minh21/08/2026Xã Phúc Trạch (Xã Phúc Trạch)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Có những con người đi qua lịch sử không phải bằng những lời nói lớn lao, mà bằng cả một cuộc đời lặng lẽ dâng hiến cho đất nước. Họ bước vào cuộc chiến khi tuổi đời còn rất trẻ, trưởng thành giữa những năm tháng khốc liệt, đi qua nhiều chiến trường, nhiều cương vị và sau cùng trở thành những người đặt nền móng cho công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong thời bình. Trung tướng Nguyễn Thới Bưng là một con người như thế.

Nhắc đến ông, những người từng sống và chiến đấu cùng thời thường gọi bằng cái tên thân mật “Út Thới”. Đằng sau cái tên giản dị ấy là một cuộc đời hơn nửa thế kỷ gắn bó với quân đội, với chiến trường Nam Bộ và với những bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc. Từ một thiếu niên ở vùng quê An Tịnh, Tây Ninh, ông trở thành người cán bộ chỉ huy trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu, từng đảm nhiệm nhiều trọng trách từ cấp đơn vị đến cấp chiến dịch, rồi sau ngày đất nước thống nhất tiếp tục gánh vác những nhiệm vụ quan trọng trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nguyễn Thới Bưng sinh ngày 15 tháng 6 năm 1927 tại xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, một vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Tuổi thơ của ông diễn ra trong bối cảnh đất nước còn chìm dưới ách thống trị của thực dân. Những câu chuyện về người dân bị áp bức, những cuộc đàn áp, những người yêu nước bị bắt bớ và hy sinh đã trở thành một phần ký ức của thế hệ trẻ Nam Bộ khi ấy.

Nhưng có lẽ dấu ấn sâu sắc nhất đối với cậu bé Nguyễn Thới Bưng là những gì ông tận mắt chứng kiến tại quê hương. Khi mới khoảng mười lăm tuổi, ông đã chứng kiến những người cộng sản bị thực dân Pháp xử bắn tại sân bóng đá Trảng Bàng. Hình ảnh những người chiến sĩ cách mạng đối diện với cái chết mà vẫn giữ khí phách hiên ngang đã in sâu vào tâm trí người thiếu niên. Đó không chỉ là một ký ức đau thương, mà còn trở thành một câu hỏi lớn đối với cậu bé: Vì sao những người đồng bào của mình phải chết? Vì sao quê hương mình không được tự quyết định vận mệnh? Và phải làm gì để đất nước thoát khỏi cảnh mất nước?

Những câu hỏi ấy dần hun đúc trong Nguyễn Thới Bưng một ý chí mạnh mẽ. Khi phong trào cách mạng ngày càng lan rộng, người thanh niên quê An Tịnh không đứng ngoài dòng chảy của lịch sử. Tháng 7 năm 1945, ông tham gia tổ chức Thanh niên Tiền phong ở địa phương, tập hợp thanh niên, góp sức vào phong trào giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám. Khi chính quyền cách mạng được thiết lập, đất nước bước sang một trang mới, nhưng niềm vui độc lập chưa kéo dài được bao lâu.

Ngày 23 tháng 9 năm 1945, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ. Những người trẻ vừa tham gia giành chính quyền lại phải cầm lấy nhiệm vụ bảo vệ thành quả cách mạng. Nguyễn Thới Bưng khi ấy mới mười tám tuổi. Tuổi trẻ của ông không có những tháng ngày bình yên như bao thanh niên khác. Con đường phía trước là chiến trường, là những cuộc hành quân, là những đêm ngủ giữa rừng và những ngày đối mặt với hiểm nguy.

Ông gia nhập lực lượng vũ trang, trực tiếp tham gia chiến đấu tại Mặt trận Suối Sâu và cùng đồng đội xây dựng tuyến phòng thủ, góp phần bảo vệ quê hương Tây Ninh. Trong những ngày tháng ấy, tinh thần chiến đấu và lời thề của những người lính trong “Hội thề Rừng Rong” trở thành một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời ông. Đó là lời thề của những con người xác định rằng một khi đã đứng vào hàng ngũ chiến đấu thì dù khó khăn, gian khổ đến đâu cũng không lùi bước.

Chiến tranh là một trường học khắc nghiệt. Người cán bộ muốn trưởng thành không thể chỉ dựa vào sách vở mà phải học từ từng trận đánh, từng cuộc hành quân, từng quyết định trong những thời khắc sinh tử. Nguyễn Thới Bưng trưởng thành như thế. Từ một chiến sĩ, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị chỉ huy từ phó tiểu đội trưởng, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng đến đại đội trưởng. Năm 1947, ông được kết nạp vào Đảng. Đây là một dấu mốc quan trọng, đánh dấu bước trưởng thành cả về bản lĩnh chính trị và trách nhiệm của người cán bộ trong cuộc kháng chiến.

Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ khác nhau. Có lúc ông trực tiếp chỉ huy bộ đội chiến đấu, có lúc làm công tác quân báo, có thời gian đảm nhiệm nhiệm vụ ở cấp huyện, cấp tỉnh. Chính sự trải nghiệm phong phú ấy đã giúp ông hình thành một phong cách chỉ huy dựa trên thực tiễn, sâu sát với đơn vị và luôn coi trọng việc nắm tình hình.

Đến năm 1954, cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc thắng lợi. Hiệp định Genève được ký kết, đất nước tạm thời bị chia cắt. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ miền Nam tập kết ra miền Bắc. Nguyễn Thới Bưng cũng ra Bắc, tiếp tục học tập, rèn luyện và công tác trong quân đội. Đây là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình hình thành một người chỉ huy cấp cao.

Từ một cán bộ trưởng thành trong chiến tranh du kích, ông có điều kiện tiếp cận phương pháp tổ chức, huấn luyện và chỉ huy bộ đội chính quy. Ông lần lượt đảm nhiệm các nhiệm vụ tại các đơn vị quân đội, rồi được cử đi học bộ binh cao cấp ở Trung Quốc. Sau khi trở về, ông công tác tại Bộ Tổng Tham mưu. Những năm tháng ở miền Bắc không chỉ giúp ông nâng cao kiến thức quân sự mà còn tạo nên sự kết hợp giữa kinh nghiệm chiến trường Nam Bộ với phương pháp tổ chức tác chiến hiện đại.

Nhưng trong trái tim người cán bộ quê Tây Ninh ấy, miền Nam vẫn luôn là nơi ông hướng về.

Đầu những năm 1960, tình hình chiến trường miền Nam ngày càng quyết liệt. Nguyễn Thới Bưng trở lại chiến trường B2, nơi ông đã từng chiến đấu trong những năm đầu kháng chiến. Lần trở về này, ông không còn là người thanh niên năm nào. Ông đã là một cán bộ quân sự có nhiều năm kinh nghiệm, từng trải qua nhiều cương vị và có kiến thức quân sự được đào tạo bài bản.

Từ năm 1963, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị Trung đoàn phó, Tham mưu trưởng rồi Trung đoàn trưởng Trung đoàn 5 thuộc Sư đoàn 5. Đến năm 1966, ông được giao nhiệm vụ Tham mưu phó Sư đoàn 5, sau đó làm Tham mưu trưởng Sư đoàn 9. Một năm sau, ông trở thành Sư đoàn phó rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn 9.

Sư đoàn 9 là một trong những đơn vị chủ lực quan trọng trên chiến trường miền Đông Nam Bộ. Trong những năm chiến tranh ác liệt, đây là nơi hội tụ nhiều cán bộ, chiến sĩ dày dạn kinh nghiệm và cũng là nơi diễn ra nhiều trận chiến quyết liệt. Trên cương vị người chỉ huy, Nguyễn Thới Bưng phải đối mặt với những yêu cầu rất cao: vừa bảo đảm sức chiến đấu của đơn vị, vừa giữ vững tinh thần bộ đội, vừa tìm cách đưa ra những quyết định phù hợp trước một đối phương có ưu thế lớn về phương tiện và hỏa lực.

Người lính từng chiến đấu ở Suối Sâu ngày nào giờ đã trở thành vị chỉ huy phải chịu trách nhiệm trước sinh mạng và nhiệm vụ của hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ. Với ông, mệnh lệnh không đơn thuần là một câu nói. Mỗi quyết định đều gắn với trách nhiệm đối với đồng đội.

Những năm 1966–1973 là một trong những giai đoạn nổi bật nhất trong cuộc đời binh nghiệp của Nguyễn Thới Bưng. Trên cương vị Tư lệnh Sư đoàn 9, ông cùng tập thể lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ, chiến sĩ đơn vị tổ chức nhiều trận đánh, góp phần làm thất bại nhiều cuộc hành quân lớn của đối phương ở miền Đông Nam Bộ.

Nhưng phía sau những chiến công ấy là những ngày tháng vô cùng gian khổ.

Có những đêm người chỉ huy phải ngồi bên bản đồ hàng giờ, suy nghĩ về từng hướng tiến quân, từng vị trí, từng khả năng có thể xảy ra. Có những ngày đơn vị vừa trải qua chiến đấu đã phải nhanh chóng cơ động sang một địa bàn khác. Có những lúc thông tin chiến trường không đầy đủ, người chỉ huy phải dựa vào kinh nghiệm, vào khả năng phán đoán và vào sự tin tưởng đối với cán bộ, chiến sĩ của mình.

Chùm ảnh tư liệu

1 / 3

Ảnh tư liệu của bài viết.

Trong chiến tranh, sự quyết đoán là cần thiết, nhưng Nguyễn Thới Bưng hiểu rằng quyết đoán không có nghĩa là nóng vội. Một người chỉ huy giỏi phải biết khi nào cần tiến, khi nào cần giữ, khi nào cần kiên trì và khi nào phải thay đổi cách tổ chức lực lượng. Những kinh nghiệm từ những năm tháng chiến đấu đã giúp ông hình thành bản lĩnh ấy.

Một trong những thời khắc đặc biệt của cuộc đời ông là những ngày chuẩn bị và thực hiện cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968. Khi đó, Sư đoàn 9 được giao những nhiệm vụ quan trọng trên chiến trường. Những hồi ức của đồng đội về ông cho thấy hình ảnh một người chỉ huy luôn chú trọng công tác chuẩn bị, nắm chắc địa bàn và phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng. (thanhuyhcm.vn)

Chiến tranh càng kéo dài, thử thách càng lớn. Nhưng cũng chính trong những năm tháng ấy, bản lĩnh của người cán bộ được tôi luyện. Nguyễn Thới Bưng không chỉ trưởng thành qua chiến thắng mà còn trưởng thành qua những tổn thất, những khó khăn và những bài học đắt giá của chiến trường.

Năm 1972, ông được giao nhiệm vụ Trưởng phòng Tác chiến Bộ Chỉ huy Miền. Từ người chỉ huy một sư đoàn, ông bước lên một vị trí đòi hỏi tầm nhìn rộng hơn. Nếu ở cấp sư đoàn, người chỉ huy phải nắm chắc từng đơn vị và từng địa bàn cụ thể, thì ở cơ quan tác chiến cấp chiến dịch, mọi quyết định phải nhìn toàn bộ chiến trường trong một bức tranh lớn.

Đó là quá trình chuyển từ người trực tiếp chỉ huy một đơn vị sang người tham gia hoạch định những hoạt động quân sự ở cấp độ rộng lớn hơn. Kinh nghiệm thực tế của ông tại Sư đoàn 9 trở thành một vốn quý trong công tác tham mưu.

Những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Thới Bưng tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Năm 1974–1975, ông được học lớp bổ túc quân sự cao cấp, tiếp tục hoàn thiện kiến thức và chuẩn bị cho những nhiệm vụ mới. Khi thời cơ giải phóng hoàn toàn miền Nam xuất hiện, ông tham gia công tác tại cơ quan tác chiến của chiến dịch quyết định vận mệnh đất nước.

Mùa xuân năm 1975.

Đó là mùa xuân mà cả dân tộc đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.

Những đoàn quân tiến về phía Nam. Những con đường hành quân nối dài. Những cán bộ tác chiến làm việc ngày đêm. Trong thời khắc lịch sử ấy, Nguyễn Thới Bưng tiếp tục có mặt ở một vị trí quan trọng trong công tác tác chiến của chiến dịch. Những kinh nghiệm được tích lũy từ tuổi thanh niên ở Tây Ninh, từ những năm tháng chiến đấu chống Pháp, từ Sư đoàn 9 và từ cơ quan Bộ Chỉ huy Miền giờ đây được kết tinh trong một nhiệm vụ lớn lao: góp phần đưa cuộc chiến tranh đi đến hồi kết.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, chiến tranh kết thúc, đất nước thống nhất.

Nhưng đối với những người như Nguyễn Thới Bưng, hòa bình không có nghĩa là cuộc đời binh nghiệp đã kết thúc.

Một nhiệm vụ mới bắt đầu.

Đất nước sau chiến tranh đứng trước vô vàn khó khăn. Hậu quả chiến tranh còn nặng nề. Quân đội phải vừa xây dựng, vừa bảo vệ thành quả cách mạng, vừa thực hiện những nhiệm vụ mới trong điều kiện đất nước còn nhiều thiếu thốn.

Nguyễn Thới Bưng tiếp tục được giao nhiều trọng trách. Ông từng là Phó Tư lệnh Thành phố Sài Gòn – Gia Định, sau đó giữ các cương vị Tham mưu trưởng, Phó Tư lệnh Quân khu 7; rồi Phó Tư lệnh, Phó Tư lệnh – Tham mưu trưởng Quân khu 9. Từ năm 1983 đến 1986, ông đảm nhiệm cương vị Tư lệnh Quân khu 9. Sau đó, ông trở lại Quân khu 7 và giữ cương vị Tư lệnh trong những năm đất nước bước vào thời kỳ nhiều biến động mới.

Nếu chiến trường chống Mỹ đòi hỏi người chỉ huy phải có bản lĩnh trong bom đạn thì thời kỳ sau chiến tranh lại đặt ra những bài toán khác. Đó là xây dựng lực lượng, củng cố quốc phòng, giữ vững địa bàn, chăm lo đời sống bộ đội và thích ứng với tình hình mới.

Nguyễn Thới Bưng tiếp tục thể hiện phẩm chất của một người lính trưởng thành từ thực tiễn. Ông không chỉ là người từng chỉ huy trên chiến trường mà còn là người góp phần xây dựng quân đội trong thời bình.

Năm 1983, ông được phong quân hàm Thiếu tướng. Năm 1988, ông được phong quân hàm Trung tướng. Sau đó, ông được bổ nhiệm Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và năm 1992 được giao nhiệm vụ Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, phụ trách công tác đối ngoại.

Từ một cậu bé ở An Tịnh chứng kiến những người yêu nước hy sinh, Nguyễn Thới Bưng đã đi một chặng đường rất dài. Có lẽ chính ông cũng khó hình dung được rằng cuộc đời mình sẽ trải qua nhiều bước ngoặt đến như vậy.

Tuổi mười lăm chứng kiến cảnh xử bắn những người cộng sản.

Tuổi mười tám bước vào lực lượng vũ trang.

Hai mươi tuổi đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Những năm tháng tuổi trẻ trải qua chiến tranh chống Pháp.

Những năm trưởng thành ở miền Bắc.

Rồi trở lại miền Nam, chiến đấu trong những năm ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Sau ngày thống nhất, tiếp tục gánh vác trách nhiệm xây dựng quân đội.

Đó là một cuộc đời được nối dài bằng trách nhiệm.

Người ta thường nói một vị tướng được làm nên từ chiến công. Nhưng với Nguyễn Thới Bưng, nếu chỉ nhìn vào những chiến công thì chưa đủ. Điều đáng nhớ hơn là quá trình ông trưởng thành từ một người lính bình thường thành một vị tướng qua từng thử thách của lịch sử.

Ông không sinh ra trong một gia đình quyền thế. Ông trưởng thành từ một vùng quê Nam Bộ giàu truyền thống cách mạng. Những gì ông có được là kết quả của quá trình rèn luyện, học tập, chiến đấu và phấn đấu không ngừng.

Ở ông có dấu ấn rất rõ của người cán bộ trưởng thành từ cơ sở. Vì từng trải qua những ngày tháng gian khổ nhất của chiến tranh nên ông hiểu người lính cần gì. Vì từng trực tiếp chiến đấu nên ông hiểu cái giá của mỗi quyết định. Vì từng đi qua nhiều cấp chỉ huy nên ông hiểu sức mạnh của tập thể và tầm quan trọng của sự đoàn kết.

Ngày 22 tháng 1 năm 2014, Trung tướng Nguyễn Thới Bưng qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, khép lại một cuộc đời dài gắn với lịch sử dân tộc trong thế kỷ XX. Ông để lại phía sau những người đồng chí, đồng đội từng chiến đấu cùng ông, những thế hệ cán bộ, chiến sĩ từng nhận sự chỉ huy và cả một gia đình tiếp nối truyền thống quân đội.

Nhưng câu chuyện về ông chưa dừng lại ở ngày ông qua đời.

Năm 2026, Trung tướng Nguyễn Thới Bưng được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận đối với những đóng góp của ông trong một giai đoạn đặc biệt của lịch sử dân tộc.

Có lẽ điều đẹp nhất trong câu chuyện về Nguyễn Thới Bưng không nằm ở những cấp hàm hay chức vụ mà ông từng mang, mà nằm ở hành trình từ một người con của đất Tây Ninh trở thành người chiến sĩ, người chỉ huy và vị tướng dành trọn cuộc đời cho đất nước.

Quê hương An Tịnh hôm nay đã đổi thay. Những con đường từng in dấu chân người lính năm xưa giờ đã có một diện mạo khác. Những thế hệ trẻ sinh ra trong hòa bình có thể không hình dung được những năm tháng mà thế hệ của Nguyễn Thới Bưng đã trải qua. Họ không phải sống giữa những ngày mà tiếng súng có thể vang lên bất cứ lúc nào, không phải hành quân trong những đêm dài, cũng không phải chứng kiến những người đồng đội của mình mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Nhưng chính vì thế, những câu chuyện về thế hệ ấy càng cần được kể lại.

Bởi lịch sử không chỉ là những mốc thời gian.

Lịch sử còn là những con người cụ thể đã sống trong những mốc thời gian ấy.

Nguyễn Thới Bưng là một trong những con người như vậy.

Ông đã đi qua gần như trọn vẹn một thế kỷ đầy biến động của đất nước. Từ thời kỳ thuộc địa, Cách mạng Tháng Tám, kháng chiến chống Pháp, những năm đất nước chia cắt, kháng chiến chống Mỹ, ngày thống nhất cho đến những năm đầu của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sau chiến tranh. Mỗi chặng đường đều để lại trong ông một dấu ấn và cũng góp phần tạo nên hình ảnh một người cán bộ quân đội kiên định, giàu kinh nghiệm và tận tụy.

Nhìn lại cuộc đời Trung tướng Nguyễn Thới Bưng, có thể thấy rõ một điều: những người làm nên lịch sử đôi khi bắt đầu từ những lựa chọn rất giản dị. Một người thanh niên nhìn thấy nỗi đau của quê hương và quyết định đứng lên. Một người lính nhận nhiệm vụ và cố gắng hoàn thành. Một người chỉ huy luôn nghĩ đến đồng đội trước khi nghĩ đến bản thân. Rồi từng bước, từng năm tháng, những lựa chọn ấy tạo thành một cuộc đời.

Từ cậu bé Út Thới ở An Tịnh đến Trung tướng Nguyễn Thới Bưng là một hành trình dài hơn nửa thế kỷ. Trong hành trình ấy có máu, nước mắt, những cuộc chia ly, những chiến thắng và cả những mất mát không thể nào quên. Nhưng trên tất cả là lòng trung thành với Tổ quốc, niềm tin vào con đường cách mạng và ý thức trách nhiệm của một người quân nhân.

Ngày hôm nay, khi đất nước sống trong hòa bình và đang hướng tới tương lai, những câu chuyện như câu chuyện về Trung tướng Nguyễn Thới Bưng càng trở nên có ý nghĩa. Thế hệ trẻ có thể không cần phải trải qua chiến tranh để hiểu giá trị của hòa bình. Chỉ cần biết rằng đã có những thế hệ đi trước chấp nhận gian khổ, hy sinh tuổi trẻ và dành cả cuộc đời để bảo vệ độc lập, tự do.

Và trong dòng chảy ấy, người con đất Tây Ninh – Nguyễn Thới Bưng – đã để lại một dấu son của riêng mình.

Một người lính bước ra từ Rừng Rong.

Một người chỉ huy trưởng thành từ những năm tháng khói lửa.

Một vị tướng mang trong mình ký ức của cả một thế hệ.

Và trên hết, một người đã dành trọn cuộc đời mình cho Tổ quốc.

Tên tuổi Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thới Bưng vì thế không chỉ thuộc về quá khứ. Đó còn là câu chuyện để những thế hệ hôm nay nhớ về, để hiểu rằng mỗi ngày bình yên đang có được đều được đánh đổi bằng biết bao năm tháng gian lao của cha anh.

Lịch sử rồi sẽ tiếp tục đi về phía trước. Những con người của thế hệ chiến tranh rồi sẽ trở thành ký ức. Nhưng những giá trị mà họ để lại – lòng yêu nước, ý chí kiên cường, tinh thần trách nhiệm, tình đồng chí đồng đội và sự tận tụy với nhân dân – sẽ còn được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Và giữa những trang sử ấy, hình ảnh người chiến sĩ Nguyễn Thới Bưng, người mà đồng đội thân mật gọi là Út Thới, vẫn hiện lên như một biểu tượng đẹp về một thế hệ đã sống, chiến đấu và cống hiến hết mình cho ngày đất nước thống nhất, hòa bình và đi lên.

Đó chính là câu chuyện của một đời người.

Nhưng cũng là câu chuyện của cả một thế hệ.

Một thế hệ đã đi qua thời hoa lửa để trao lại cho hôm nay một đất nước độc lập, thống nhất và hòa bình.