Nguyễn Thới Bưng

Nguyễn Thới Bưng – Người con đất Tây Ninh, vị tướng trưởng thành từ thời hoa lửa

rung tướng, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thới Bưng là người con ưu tú của quê hương Tây Ninh, trưởng thành từ những năm tháng chiến đấu gian khổ của hai cuộc kháng chiến. Từ một chiến sĩ trẻ tham gia cách mạng, ông từng bước trở thành vị chỉ huy dày dạn trận mạc, gắn bó với những chiến trường ác liệt ở Nam Bộ và giữ nhiều trọng trách quan trọng trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Cuộc đời ông là câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí kiên cường, bản lĩnh người lính và sự tận tụy trọn đời với Tổ quốc, được đồng đội và nhân dân trân trọng, ghi nhớ.

TP. Hồ Chí Minh21/08/2026Xã Phúc Trạch (Xã Phúc Trạch)10 lượt xem0 lượt chia sẻ

Có những con người đi qua lịch sử không phải bằng những lời nói lớn lao, mà bằng cả một cuộc đời lặng lẽ dâng hiến cho đất nước. Họ bước vào cuộc chiến khi tuổi đời còn rất trẻ, trưởng thành giữa những năm tháng khốc liệt, đi qua nhiều chiến trường, nhiều cương vị và sau cùng trở thành những người đặt nền móng cho công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong thời bình. Trung tướng Nguyễn Thới Bưng là một con người như thế.

Nhắc đến ông, những người từng sống và chiến đấu cùng thời thường gọi bằng cái tên thân mật “Út Thới”. Đằng sau cái tên giản dị ấy là một cuộc đời hơn nửa thế kỷ gắn bó với quân đội, với chiến trường Nam Bộ và với những bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc. Từ một thiếu niên ở vùng quê An Tịnh, Tây Ninh, ông trở thành người cán bộ chỉ huy trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu, từng đảm nhiệm nhiều trọng trách từ cấp đơn vị đến cấp chiến dịch, rồi sau ngày đất nước thống nhất tiếp tục gánh vác những nhiệm vụ quan trọng trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nguyễn Thới Bưng sinh ngày 15 tháng 6 năm 1927 tại xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, một vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Tuổi thơ của ông diễn ra trong bối cảnh đất nước còn chìm dưới ách thống trị của thực dân. Những câu chuyện về người dân bị áp bức, những cuộc đàn áp, những người yêu nước bị bắt bớ và hy sinh đã trở thành một phần ký ức của thế hệ trẻ Nam Bộ khi ấy.

Nhưng có lẽ dấu ấn sâu sắc nhất đối với cậu bé Nguyễn Thới Bưng là những gì ông tận mắt chứng kiến tại quê hương. Khi mới khoảng mười lăm tuổi, ông đã chứng kiến những người cộng sản bị thực dân Pháp xử bắn tại sân bóng đá Trảng Bàng. Hình ảnh những người chiến sĩ cách mạng đối diện với cái chết mà vẫn giữ khí phách hiên ngang đã in sâu vào tâm trí người thiếu niên. Đó không chỉ là một ký ức đau thương, mà còn trở thành một câu hỏi lớn đối với cậu bé: Vì sao những người đồng bào của mình phải chết? Vì sao quê hương mình không được tự quyết định vận mệnh? Và phải làm gì để đất nước thoát khỏi cảnh mất nước?

Những câu hỏi ấy dần hun đúc trong Nguyễn Thới Bưng một ý chí mạnh mẽ. Khi phong trào cách mạng ngày càng lan rộng, người thanh niên quê An Tịnh không đứng ngoài dòng chảy của lịch sử. Tháng 7 năm 1945, ông tham gia tổ chức Thanh niên Tiền phong ở địa phương, tập hợp thanh niên, góp sức vào phong trào giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám. Khi chính quyền cách mạng được thiết lập, đất nước bước sang một trang mới, nhưng niềm vui độc lập chưa kéo dài được bao lâu.

Ngày 23 tháng 9 năm 1945, thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ. Những người trẻ vừa tham gia giành chính quyền lại phải cầm lấy nhiệm vụ bảo vệ thành quả cách mạng. Nguyễn Thới Bưng khi ấy mới mười tám tuổi. Tuổi trẻ của ông không có những tháng ngày bình yên như bao thanh niên khác. Con đường phía trước là chiến trường, là những cuộc hành quân, là những đêm ngủ giữa rừng và những ngày đối mặt với hiểm nguy.

Ông gia nhập lực lượng vũ trang, trực tiếp tham gia chiến đấu tại Mặt trận Suối Sâu và cùng đồng đội xây dựng tuyến phòng thủ, góp phần bảo vệ quê hương Tây Ninh. Trong những ngày tháng ấy, tinh thần chiến đấu và lời thề của những người lính trong “Hội thề Rừng Rong” trở thành một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời ông. Đó là lời thề của những con người xác định rằng một khi đã đứng vào hàng ngũ chiến đấu thì dù khó khăn, gian khổ đến đâu cũng không lùi bước.

Chiến tranh là một trường học khắc nghiệt. Người cán bộ muốn trưởng thành không thể chỉ dựa vào sách vở mà phải học từ từng trận đánh, từng cuộc hành quân, từng quyết định trong những thời khắc sinh tử. Nguyễn Thới Bưng trưởng thành như thế. Từ một chiến sĩ, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị chỉ huy từ phó tiểu đội trưởng, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng đến đại đội trưởng. Năm 1947, ông được kết nạp vào Đảng. Đây là một dấu mốc quan trọng, đánh dấu bước trưởng thành cả về bản lĩnh chính trị và trách nhiệm của người cán bộ trong cuộc kháng chiến.

Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ khác nhau. Có lúc ông trực tiếp chỉ huy bộ đội chiến đấu, có lúc làm công tác quân báo, có thời gian đảm nhiệm nhiệm vụ ở cấp huyện, cấp tỉnh. Chính sự trải nghiệm phong phú ấy đã giúp ông hình thành một phong cách chỉ huy dựa trên thực tiễn, sâu sát với đơn vị và luôn coi trọng việc nắm tình hình.

Đến năm 1954, cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc thắng lợi. Hiệp định Genève được ký kết, đất nước tạm thời bị chia cắt. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ miền Nam tập kết ra miền Bắc. Nguyễn Thới Bưng cũng ra Bắc, tiếp tục học tập, rèn luyện và công tác trong quân đội. Đây là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình hình thành một người chỉ huy cấp cao.

Từ một cán bộ trưởng thành trong chiến tranh du kích, ông có điều kiện tiếp cận phương pháp tổ chức, huấn luyện và chỉ huy bộ đội chính quy. Ông lần lượt đảm nhiệm các nhiệm vụ tại các đơn vị quân đội, rồi được cử đi học bộ binh cao cấp ở Trung Quốc. Sau khi trở về, ông công tác tại Bộ Tổng Tham mưu. Những năm tháng ở miền Bắc không chỉ giúp ông nâng cao kiến thức quân sự mà còn tạo nên sự kết hợp giữa kinh nghiệm chiến trường Nam Bộ với phương pháp tổ chức tác chiến hiện đại.

Nhưng trong trái tim người cán bộ quê Tây Ninh ấy, miền Nam vẫn luôn là nơi ông hướng về.

Đầu những năm 1960, tình hình chiến trường miền Nam ngày càng quyết liệt. Nguyễn Thới Bưng trở lại chiến trường B2, nơi ông đã từng chiến đấu trong những năm đầu kháng chiến. Lần trở về này, ông không còn là người thanh niên năm nào. Ông đã là một cán bộ quân sự có nhiều năm kinh nghiệm, từng trải qua nhiều cương vị và có kiến thức quân sự được đào tạo bài bản.

Từ năm 1963, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị Trung đoàn phó, Tham mưu trưởng rồi Trung đoàn trưởng Trung đoàn 5 thuộc Sư đoàn 5. Đến năm 1966, ông được giao nhiệm vụ Tham mưu phó Sư đoàn 5, sau đó làm Tham mưu trưởng Sư đoàn 9. Một năm sau, ông trở thành Sư đoàn phó rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn 9.

Sư đoàn 9 là một trong những đơn vị chủ lực quan trọng trên chiến trường miền Đông Nam Bộ. Trong những năm chiến tranh ác liệt, đây là nơi hội tụ nhiều cán bộ, chiến sĩ dày dạn kinh nghiệm và cũng là nơi diễn ra nhiều trận chiến quyết liệt. Trên cương vị người chỉ huy, Nguyễn Thới Bưng phải đối mặt với những yêu cầu rất cao: vừa bảo đảm sức chiến đấu của đơn vị, vừa giữ vững tinh thần bộ đội, vừa tìm cách đưa ra những quyết định phù hợp trước một đối phương có ưu thế lớn về phương tiện và hỏa lực.

Người lính từng chiến đấu ở Suối Sâu ngày nào giờ đã trở thành vị chỉ huy phải chịu trách nhiệm trước sinh mạng và nhiệm vụ của hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ. Với ông, mệnh lệnh không đơn thuần là một câu nói. Mỗi quyết định đều gắn với trách nhiệm đối với đồng đội.

Những năm 1966–1973 là một trong những giai đoạn nổi bật nhất trong cuộc đời binh nghiệp của Nguyễn Thới Bưng. Trên cương vị Tư lệnh Sư đoàn 9, ông cùng tập thể lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ, chiến sĩ đơn vị tổ chức nhiều trận đánh, góp phần làm thất bại nhiều cuộc hành quân lớn của đối phương ở miền Đông Nam Bộ.

Nhưng phía sau những chiến công ấy là những ngày tháng vô cùng gian khổ.

Có những đêm người chỉ huy phải ngồi bên bản đồ hàng giờ, suy nghĩ về từng hướng tiến quân, từng vị trí, từng khả năng có thể xảy ra. Có những ngày đơn vị vừa trải qua chiến đấu đã phải nhanh chóng cơ động sang một địa bàn khác. Có những lúc thông tin chiến trường không đầy đủ, người chỉ huy phải dựa vào kinh nghiệm, vào khả năng phán đoán và vào sự tin tưởng đối với cán bộ, chiến sĩ của mình.