Nguyễn Thông - Khí tiết ngời sáng giữa miền Đông
Câu chuyện cảm động về danh nhân Nguyễn Thông, người con ưu tú gắn trọn tâm huyết, trí tuệ và sự nghiệp sỹ phu yêu nước với mảnh đất Nam Bộ kiên trung.
Giữa những năm tháng thế kỷ XIX đầy biến động khi thực dân Pháp xâm lược Nam Kỳ, Nguyễn Thông không chỉ là một nhà thơ, nhà văn lớn mà còn là biểu tượng rực sáng của tinh thần yêu nước thương dân. Rời quê hương Bình Thuận vào Nam nhận chức, ông nhanh chóng xem Biên Hòa - Đồng Nai là quê hương thứ hai của mình, gắn bó máu thịt với phong trào kháng chiến và đời sống nhân dân nơi đây.
Dù mang trọng trách triều đình hay khi cáo quan lui về ở ẩn, tấm lòng của Nguyễn Thông luôn hướng trọn về vận mệnh non sông. Tại vùng đất Biên Hòa, ông cùng các sỹ phu yêu nước lập nên hội thơ, mở trường dạy học, truyền bá tư tưởng tự cường và đạo lý làm người. Đặc biệt, hình ảnh ông chống gậy vượt qua những đầm lầy, ghềnh thác để thăm hỏi đời sống nhân dân, ghi chép lại những trang sử hào hùng và bi tráng của nghĩa quân chống Pháp đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng hậu thế.
Sinh thời, dù trải qua nhiều thăng trầm, bị triều đình câu nệ hay phong ba bão táp chiến tranh, ngòi bút và nhân cách của Nguyễn Thông vẫn sắc bén, hiên ngang như thanh gươm quý không bao giờ gỉ sét. Khi ông qua đời, nhân dân Đồng Nai - Nam Bộ tiếc thương khôn nguôi, kính cẩn nghiêng mình trước một trí thức lớn đã dâng hiến trọn đời cho nghĩa lớn của dân tộc, để lại di sản tinh thần vô giá cho các thế hệ mai sau.
(Nguồn: Tư liệu Báo Đồng Nai, Thư viện Đồng Nai, Công an Đồng Nai)
