NGUYỄN THÔNG – NHÀ NHO YÊU NƯỚC, NHÀ THƠ VÀ NHÀ GIÁO DỤC

Nguyễn Thông (1827–1884), tên đầy đủ là Nguyễn Thới Thông, tự Hy Phần, hiệu Kỳ Xuyên, biệt hiệu Độn Am, là một nhà nho, nhà thơ và nhà giáo dục tiêu biểu của Việt Nam vào thế kỷ XIX. Ông sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo ở vùng Bình Thạnh, phủ Tân An, tỉnh Gia Định, nay thuộc tỉnh Long An. Từ nhỏ, Nguyễn Thông đã nổi tiếng thông minh và ham học. (Vietnam+ (VietnamPlus))

Tuổi thơ của ông gặp nhiều khó khăn. Khi Nguyễn Thông còn nhỏ, mẹ qua đời; đến năm ông 17 tuổi thì cha cũng mất. Tuy hoàn cảnh thiếu thốn, ông vẫn cố gắng tự học và theo đuổi con đường học vấn. Năm 1849, ông thi đỗ Cử nhân tại trường thi Gia Định và bắt đầu bước vào con đường làm quan. (Long An DCS)

Sau khi đỗ đạt, Nguyễn Thông từng giữ nhiều chức vụ trong bộ máy triều Nguyễn. Ông làm Huấn đạo, sau đó được bổ vào Hàn lâm viện và làm việc tại Nội các. Ông cũng tham gia biên soạn sách và quan tâm đến việc giáo dục đạo lý, học tập cho người dân. (Vietnam+ (VietnamPlus))

Khi thực dân Pháp mở rộng cuộc xâm lược Nam Kỳ, Nguyễn Thông thể hiện tinh thần chống ngoại xâm. Năm 1859, khi Gia Định bị tấn công, ông xin tham gia việc quân và làm tham mưu. Sau khi triều đình ký Hòa ước Nhâm Tuất năm 1862, ông rời Nam Kỳ và đến Bình Thuận. Trong thời gian này, ông tiếp tục hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và văn hóa. (btgtu.binhthuan.dcs.vn)

Nguyễn Thông từng giữ chức Đốc học Vĩnh Long. Ông quan tâm đến việc xây dựng và phát triển giáo dục, đồng thời cùng các sĩ phu tổ chức đưa mộ nhà giáo Võ Trường Toản từ vùng Chí Hòa về Ba Tri, thể hiện sự trân trọng đối với người thầy và truyền thống học tập. (Họ Nguyễn Việt Nam)

Tại Bình Thuận, Nguyễn Thông tiếp tục có nhiều hoạt động về giáo dục và khai khẩn đất đai. Ông từng giữ chức Điền nông sứ và Đốc học, quan tâm đến việc phát triển kinh tế địa phương. Ông cũng lập Ngọa Du Sào, nơi đọc sách, làm thơ và giao lưu với những người có học trong vùng. (Thư Viện Đồng Nai)

Nguyễn Thông còn là một nhà thơ và nhà văn hóa có nhiều tác phẩm. Những sáng tác của ông thể hiện tình yêu quê hương, đất nước, sự quan tâm đến cuộc sống của nhân dân và nỗi trăn trở trước vận mệnh đất nước trong thời kỳ bị xâm lược. Các tác phẩm được nhắc đến gồm “Ngọa Du Sào thi tập”, “Ngọa Du Sào văn tập” và “Việt sử cương giám khảo lược”. (Vietnam+ (VietnamPlus))

Nguyễn Thông qua đời năm 1884 tại Bình Thuận, hưởng thọ 57 tuổi. Ông được nhiều tài liệu lịch sử đánh giá là một nhà nho có học vấn, có tinh thần yêu nước, thương dân và có nhiều đóng góp cho giáo dục, văn hóa ở Nam Bộ và Bình Thuận. Cuộc đời của ông là một tấm gương về tinh thần học tập, trách nhiệm với xã hội và sự gắn bó với quê hương, đất nước. (Vietnam+ (VietnamPlus))