Nguyễn Tiến Sâm – Từ phi công MiG-21 đến dấu ấn trong ngành Hàng không Việt Nam

Nguyễn Tiến Sâm – Từ phi công MiG-21 đến dấu ấn trong ngành Hàng không Việt Nam

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Tiến Sâm (1946–2019) là một phi công huyền thoại của Không quân Nhân dân Việt Nam, người đã lập nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, bắn rơi 6 máy bay Mỹ và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông sinh năm 1946, dân tộc Kinh, quê tại xã Đông Mỹ, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội.

Tháng 6/1965, Nguyễn Tiến Sâm nhập ngũ và được cử đi học phi công chiến đấu tại Krasnodar, Liên Xô. Sau quá trình học tập, rèn luyện, ông trở thành phi công lái máy bay MiG-21 thuộc Đại đội 3, Trung đoàn 927, Sư đoàn 371, Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân.

Trong giai đoạn chiến đấu ác liệt năm 1972, Nguyễn Tiến Sâm đã tham gia nhiều trận đánh quan trọng và thể hiện bản lĩnh, sự bình tĩnh, khả năng xử lý tình huống linh hoạt của một phi công chiến đấu. Từ ngày 5/7 đến 5/10/1972, ông tham gia 6 trận đánh, bắn 9 quả tên lửa, hạ 5 máy bay Mỹ và yểm trợ cho biên đội bắn rơi thêm 5 chiếc khác.

Một trong những trận đánh tiêu biểu diễn ra ngày 5/7/1972 trên vùng trời Hà Bắc. Khi phát hiện máy bay địch, biên đội nhanh chóng tăng tốc độ, độ cao để tiến công. Trong quá trình chiến đấu, sau khi bắn hạ một máy bay F4, máy bay của Nguyễn Tiến Sâm bị rung mạnh và tắt máy do vụ nổ quá gần. Trước tình huống nguy hiểm, ông vẫn giữ bình tĩnh, khởi động lại động cơ và điều khiển máy bay hạ cánh an toàn.

Ngày 29/7/1972, tại vùng trời Lạng Sơn, dù lực lượng địch đông hơn và có nhiều lợi thế về đội hình, Nguyễn Tiến Sâm vẫn mưu trí chỉ huy, dũng cảm tiến công và bắn rơi một máy bay đối phương. Đến ngày 12/9/1972, ông tiếp tục chỉ huy biên đội tiến công vào đội hình 8 chiếc F4 đang yểm trợ chặt chẽ, phối hợp cùng số 2 tiêu diệt 2 máy bay địch.

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu, Nguyễn Tiến Sâm được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Chiến công hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba và 4 lần được Bác Hồ tặng Huy hiệu của Người. Ngày 11/1/1973, ông được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau thời gian chiến đấu, Nguyễn Tiến Sâm tiếp tục học tập, nâng cao trình độ tại Học viện Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Liên Xô mang tên Voroshilov và Học viện Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1989, ông giữ chức Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân.

Năm 1998, Đại tá Nguyễn Tiến Sâm chuyển ngành và đảm nhiệm vị trí Cục trưởng Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam. Từ tháng 10/2002 đến tháng 1/2007, ông giữ chức Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải kiêm Cục trưởng Cục Hàng không Dân dụng Việt Nam. Ông nghỉ hưu năm 2007 và qua đời vào ngày 21/8/2019.

Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng Nguyễn Tiến Sâm là hành trình gắn liền với những chiến công trên bầu trời và những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành hàng không Việt Nam.