Nguyễn Trãi (1380–1442)
Nguyễn Trãi (1380–1442) là nhà chính trị, nhà quân sự, nhà ngoại giao và nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam. Ông có đóng góp quan trọng trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo, đặc biệt qua tư tưởng nhân nghĩa và tác phẩm Bình Ngô đại cáo. Cuộc đời ông thể hiện lòng yêu nước, tinh thần vì dân và khát vọng xây dựng đất nước thái bình.
Nguyễn Trãi sinh năm 1380, quê gốc ở Nhị Khê, huyện Thường Tín, nay thuộc Hà Nội. Trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đầu thế kỷ XV, ông đã góp phần quan trọng về chiến lược, chính trị và ngoại giao, giúp nghĩa quân giành thắng lợi trước quân Minh.
Năm 1428, sau thắng lợi của cuộc khởi nghĩa, ông soạn Bình Ngô đại cáo, khẳng định nền độc lập và chủ quyền của Đại Việt. Cuộc đời ông cũng trải qua nhiều biến cố chính trị; năm 1442, ông bị kết án oan trong vụ án Lệ Chi Viên và được minh oan vào năm 1464.
Năm 1980, UNESCO tôn vinh Nguyễn Trãi là danh nhân văn hóa thế giới nhân dịp kỷ niệm 600 năm ngày sinh của ông.
