Nguyễn Trãi (1380 – 1442), hiệu là Trãi Hiên, là danh nhân văn hóa thế giới, nhà chính trị, quân sự và văn học kiệt xuất thời Lê sơ.

Sự nghiệp Quân sự và Chính trị

Mưu sĩ kiệt xuất: Ông là linh hồn trong chiến lược của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, cùng Lê Lợi đánh đuổi quân Minh xâm lược, giành lại độc lập cho dân tộc.

Tư tưởng "Lấy dân làm gốc": Ông nổi tiếng với quan điểm cốt lõi "Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân / Quân điếu phạt trước lo trừ bạo", lấy lòng dân làm sức mạnh chiến thắng kẻ thù.

Tác phẩm để đời:

Bình Ngô đại cáo: Bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc, giàu hùng khí và tư tưởng nhân đạo.

Quân trung từ mệnh tập: Những bức thư điệp gửi tướng nhà Minh, thể hiện nghệ thuật "mưu phạt tâm công" (đánh vào lòng người) đỉnh cao.

Di sản Văn học và Văn hóa

Đặt nền móng thơ Nôm: Tác phẩm Quốc âm thi tập của ông đánh dấu bước phát triển quan trọng của thơ ca tiếng Việt.

Công nhận quốc tế: Năm 1980, UNESCO đã vinh danh Nguyễn Trãi là Danh nhân văn hóa thế giới nhân kỷ niệm 600 năm ngày sinh của ông.

Cuộc đời và Bi kịch

Dù có công lao hiển hách, cuộc đời ông lại kết thúc trong thảm án Lệ Chi Viên (1442) oan khuốc, dẫn đến họa "tru di tam tộc". Đến thời vua Lê Thánh Tông, ông mới được minh oan và minh định lại vị thế vĩ đại trong lịch sử.