Nguyễn Trãi – anh hùng dân tộc đánh đuổi giặc Minh, danh nhân văn hóa thế giới.

Nguyễn Trãi – anh hùng dân tộc đánh đuổi giặc Minh, danh nhân văn hóa thế giới.

Nguyễn Trãi (1380 – 1442), hiệu là Ức Trai, là một nhà chính trị, nhà văn, nhà thơ, người đã tham gia tích cực Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo chống lại sự xâm lược của nhà Minh (Trung Quốc) với Đại Việt.

Khi cuộc khởi nghĩa thành công vào năm 1428, Nguyễn Trãi trở thành khai quốc công thần của triều đại quân chủ nhà Hậu Lê trong Lịch sử Việt Nam.

Nguyễn Trãi được UNESCO vinh danh là “Danh nhân văn hóa thế giới”.

Năm 1442, toàn thể gia đình Nguyễn Trãi bị kết án tru di tam tộc trong vụ án Lệ Chi Viên. Năm 1465, vua Lê Thánh Tông xuống chiếu ân xá cho ông.

Ông là một nhà văn hóa lớn, có đóng góp to lớn vào sự phát triển của văn học và tư tưởng Việt Nam.

Nét nổi bật trong tư tưởng Nguyễn Trãi là sự hòa quyện, chắt lọc giữa tư tưởng Nho giáo, Phật giáo và Đạo giáo (trong đó Nho giáo đóng vai trò chủ yếu), có sự kết hợp chặt chẽ với hoàn cảnh thực tiễn Việt Nam lúc đó.

Sau sự kiện Lệ Chi Viên, các tác phẩm của Nguyễn Trãi bị mất mát rất nhiều, một số tác phẩm còn được lưu truyền đến ngày nay như: Bình Ngô Đại Cáo, Quân trung từ mệnh tập, Dư địa chí, Ức Trai thi tập, Quốc âm thi tập, Chí Linh sơn phú, Băng Hồ di sự lục,…

Trong Lịch triều hiến chương loại chí, Lê Thánh Tông chú thích rằng:

“Ức Trai tiên sinh, đương lúc Thái Tổ mới sáng nghiệp theo về Lỗi Giang, trong thì bàn kế hoạch nơi màn trướng, ngoài thì thảo văn thư dụ các thành; văn chương tiên sinh làm vẻ vang cho nước, lại được vua yêu tin quí trọng.^”

Ở thế kỷ XX, thủ tướng Phạm Văn Đồng đã đánh giá:

“Nguyễn Trãi, người anh hùng của dân tộc, văn võ song toàn; văn là chính trị: chính trị cứu nước, cứu dân, nội trị ngoại giao “mở nền thái bình muôn thủa, rửa nỗi thẹn nghìn thu”; võ là quân sự: chiến lược và chiến thuật, “yếu đánh mạnh ít địch nhiều… thắng hung tàn bằng đại nghĩa”; văn và võ đều là võ khí, mạnh như vũ bão, sắc như gươm đao… Thật là một con người vĩ đại về nhiều mặt trong lịch sử nước ta.^”