Nguyễn Trãi – Danh nhân văn hóa thế giới, đại công thần khai quốc nhà Lê

Nguyễn Trãi, hiệu là Ức Trai, quê gốc ở Nhị Khê, Thường Tín, Hà Nội. Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước. Sau khi nhà Hồ thất thủ trước quân Minh, ông tham gia cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi khởi xướng và trở thành linh hồn của bộ chỉ huy tham mưu, giúp Lê Lợi vạch ra đường lối chiến lược đánh đuổi quân xâm lược.

Nguyễn Trãi nổi tiếng với chiến lược "mưu phạt tâm công" (đánh vào lòng người) qua việc viết các thư từ dụ hàng tướng giặc Minh, giúp tiết kiệm xương máu của quân dân mà vẫn thu được thành lớn. Sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng, ông soạn Bình Ngô đại cáo (1428) – tác phẩm được xem là bản Tuyên ngôn Độc lập thứ hai của dân tộc Việt Nam, nêu cao tư tưởng nhân nghĩa: "Lấy đại nghĩa để thắng bạo tàn / Lấy chí nhân để thay thực bạo".

Ông còn là một nhà văn, nhà thơ vĩ đại với hàng loạt tác phẩm có giá trị như Ức Trai thi tập, Quốc âm thi tập, Dư địa chí... Tư tưởng của Nguyễn Trãi mang tầm vóc nhân văn sâu sắc, đề cao vai trò của nhân dân ("Chở thuyền là dân, lật thuyền cũng là dân"). Năm 1980, ông được tổ chức UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới.