Nguyễn Trãi – Kết tinh của Đạo nghĩa và Trí tuệ Việt Nam

Có những con người mà cuộc đời gắn liền với những bước ngoặt lớn của dân tộc. Nguyễn Trãi là một người như thế. Từ một tri thức, một vị quan triều đình, ông trở thành linh hồn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, dành phần lớn cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập và phục hưng đất nước.

Từ người trí thức yêu nước đến linh hồn của khởi nghĩa

Nguyễn Trãi sinh năm 1380 tại Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước sâu sắc. Khi còn trẻ, ông thi đỗ Thái học sinh và ra làm quan dưới triều nhà Hồ. Những năm tháng đất nước rơi vào cảnh lầm than dưới ách đô hộ tàn bạo của nhà Minh đã hun đúc trong ông ý chí cống hiến cho độc lập, tự do của dân tộc.

Năm 1416, Nguyễn Trãi tìm đường đến Lam Sơn (Thanh Hóa), dâng lên chủ tướng Lê Lợi tập "Bình Ngô sách" – chiến lược đánh đuổi quân thù. Từ một lực lượng ban đầu còn nhỏ bé, trang bị thiếu thốn ở vùng núi hiẻm trở, phong trào cách mạng dưới sự định hướng tư tưởng của Nguyễn Trãi đã từng bước trưởng thành, gắn bó với nhân dân và phát triển qua những năm tháng kháng chiến đầy gian khó.

Quyết định dùng "Mưu phạt tâm công"

Trong cuộc kháng chiến chống quân Minh, việc giải phóng các thành trì lớn là thử thách đặc biệt lớn. Trước tình hình thực tế của chiến trường, thay vì chọn con người dùng vũ lực tấn công bằng mọi giá, Nguyễn Trãi đã quyết định áp dụng phương châm tác chiến “Mưu phạt tâm công” (đánh vào lòng người). Đây là quyết định đòi hỏi sự kiên nhẫn, tầm nhìn chiến lược và sự thấu hiểu sâu sắc về lòng dân.

Việc lựa chọn cách đánh đánh vào lòng người, viết thư dụ hàng tướng giặc thể hiện trách nhiệm của người chỉ huy trước nhiệm vụ lịch sử và trước từng binh sĩ. Thắng lợi hoàn toàn vào cuối năm 1427, đỉnh cao là áng thiên cổ hùng văn "Bình Ngô đại cáo", đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống quân Minh, mở ra triều đại nhà Lê hưng thịnh.

Trách nhiệm với từng người lính

Trong chiến tranh, những quyết định quân sự không chỉ được đo bằng bản đồ hay mục tiêu chiến dịch; đằng sau mỗi quyết định là sinh mạng của những người lính và nỗi mong chờ của biết bao gia đình. Câu chuyện về việc kiên trì bao vây, dùng ngòi bút và đạo nghĩa để khuất phục hàng vạn quân giặc tại các thành Vương Thông, Liễu Thăng...