Nguyễn Trãi – người góp phần làm nên thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
Bùi Linh Phương
Trong những năm tháng đất nước chìm trong ách đô hộ của nhà Minh, Nguyễn Trãi đã tìm đến Lam Sơn và trở thành một trong những nhân vật có đóng góp quan trọng cho cuộc khởi nghĩa do Lê Lợi lãnh đạo. Không chỉ là một mưu sĩ, ông còn đảm nhiệm việc soạn thảo các văn thư, góp phần thực hiện hoạt động ngoại giao và địch vận của nghĩa quân.
Mười năm chiến đấu của nghĩa quân Lam Sơn là mười năm đầy gian nan. Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Trãi đã dùng tài năng và trí tuệ của mình để góp sức vào sự nghiệp đánh đuổi quân Minh, giành lại độc lập cho đất nước. Những văn thư do ông soạn thảo hướng đến việc phân tích chính nghĩa của cuộc kháng chiến, đồng thời tác động đến tinh thần của đối phương.
Tiêu biểu trong sự nghiệp ấy là Quân trung từ mệnh tập – tập hợp những thư từ gửi các tướng giặc và những văn bản giao thiệp với triều đình nhà Minh. Đó là một phương thức đấu tranh bằng ngòi bút, góp phần thực hiện kế sách “đánh vào lòng”.
Nguyễn Trãi không cầm gươm trực tiếp nơi trận mạc, nhưng trí tuệ và ngòi bút của ông đã trở thành một phần sức mạnh của nghĩa quân Lam Sơn.
Khi chiến tranh kết thúc, đất nước sạch bóng quân thù, những đóng góp ấy càng cho thấy tài năng của một con người có thể cùng lúc đảm nhiệm nhiều vai trò: nhà chính trị, nhà quân sự và nhà ngoại giao.
Từ Lam Sơn, tên tuổi Nguyễn Trãi đã gắn với một trong những trang sử lớn của dân tộc: hành trình giành lại độc lập sau những năm tháng chiến tranh gian khổ.


