Nguyễn Trãi (Quân sư thiên tài và Tuyên ngôn độc lập) (Thế kỷ 15)

Nguyễn Trãi là một thiên tài toàn diện: nhà chiến lược, nhà ngoại giao, nhà văn hóa kiệt xuất. Ông là quân sư số một của Lê Lợi trong suốt cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn và kháng chiến chống Minh.

Ông là người đã vạch ra đường lối chiến lược "tâm công" (đánh vào lòng người) và "công tâm" (đánh bằng chính nghĩa), kết hợp với chiến đấu quân sự, giúp nghĩa quân từ chỗ yếu thế tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn. Chính sách "việc nhân nghĩa cốt ở yên dân" của ông đã giúp Khởi nghĩa Lam Sơn nhận được sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân.

Sau khi chiến thắng, Nguyễn Trãi đã soạn thảo Bình Ngô Đại Cáo (1428). Tác phẩm này không chỉ là bản cáo trạng tội ác của giặc Minh mà còn là Tuyên ngôn Độc lập thứ hai của dân tộc, khẳng định chủ quyền, nền văn hiến và truyền thống lịch sử của Đại Việt một cách hùng hồn nhất.