Nguyễn Trãi và tập thơ "Quốc âm thi tập", phò tá Lê Lợi bình Ngô

Nguyễn Trãi (hiệu là Ức Trai) là một bậc vĩ nhân toàn tài hiếm có trong lịch sử Việt Nam: nhà chính trị lỗi lạc, nhà quân sự thiên tài, nhà thơ, nhà văn hóa lớn có tầm ảnh hưởng sâu rộng vươn tầm thế giới. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước và văn hiến sâu sắc, trải qua biết bao thăng trầm và biến cố của thời cuộc, ông đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.

Khi giặc Minh đô hộ nước ta với những chính sách áp bức, tàn bạo vô nhân tính, Nguyễn Trãi đã từ bỏ quê hương, vượt qua muôn vàn hiểm nguy để tìm đến vùng núi Lam Sơn (Thanh Hóa) gia nhập nghĩa quân do Lê Lợi khởi xướng. Tại đây, ông trở thành "quân sư quạt mo", bộ óc chiến lược thiên tài đứng sau mọi quyết sách ngoại giao và quân sự của nghĩa quân Lam Sơn. Chính ông là tác giả của những bức thư tuyệt đỉnh về binh pháp tâm lý chiến (Thư gửi Vương Thông) làm tê liệt ý chí chiến đấu của tướng giặc mà không cần tốn một mũi tên hòn đạn.

Sau khi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giành thắng lợi hoàn toàn vào năm 1428, khép lại 20 năm đô hộ đẫm máu của nhà Minh, Nguyễn Trãi đã viết nên bản Bình Ngô đại cáo – áng thiên cổ hùng văn được coi là Tuyên ngôn Độc lập thứ hai của nước ta, tổng kết trọn vẹn chặng đường kháng chiến gian khổ nhưng hào hùng. Không chỉ dừng lại ở chính trị và quân sự, ông còn để lại những di sản văn học nghệ thuật vô giá như Quốc âm thi tập, đánh dấu bước ngoặt phát triển rực rỡ của thơ ca tiếng Việt.

Cuộc đời của Nguyễn Trãi là hiện thân của một nhân cách thanh cao, một lòng trung hiếu sắt son vì dân vì nước. Dù phải chịu oan khiên thảm khốc trong vụ án Lệ Chi Viên, nhưng tài năng, đức độ và những đóng góp vĩ đại của ông vẫn mãi mãi rực sáng trong sử sách, trở thành niềm tự hào lớn lao của các thế hệ người Việt Nam.