Nguyễn Trãi và trận Chi Lăng năm 1427.

Năm 1427, quân Minh vẫn chiếm đóng Đại Việt. Nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo đã bao vây Đông Quan, nhưng tình thế chưa hoàn toàn quyết định. Nhà Minh sai tướng Liễu Thăng dẫn một đạo quân lớn từ Quảng Tây tiến xuống để cứu viện.

Khi biết tin, nghĩa quân Lam Sơn không vội đối đầu trực diện với toàn bộ quân Minh. Họ tổ chức phục kích tại ải Chi Lăng, một khu vực có địa hình hẹp, núi cao bao quanh.

Ngày 18 tháng 10 năm 1427, quân Liễu Thăng tiến vào Chi Lăng. Nghĩa quân Lam Sơn giả vờ rút lui để dụ quân Minh tiến sâu. Khi quân Minh lọt vào khu vực phục kích, quân Lam Sơn đồng loạt tấn công. Liễu Thăng tử trận.

Sau thất bại này, quân Minh tiếp tục tiến xuống nhưng gặp thêm nhiều trận đánh bất lợi. Đạo quân cứu viện thứ hai do Mộc Thạnh chỉ huy cũng bị đánh bại ở trận Mã Yên.

Cuối cùng, quân Minh không thể giải vây cho Đông Quan. Nhà Minh phải chấp nhận đàm phán và rút quân khỏi Đại Việt.

Nguyễn Trãi đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn này, đặc biệt ở mặt ngoại giao và vận động quân Minh đầu hàng. Ông không chỉ tham gia chiến đấu mà còn sử dụng thư từ để thuyết phục các tướng và binh lính đối phương rằng tiếp tục chiến tranh là không có lợi.

Đây là một trong những bước ngoặt quan trọng dẫn tới việc nhà Minh chấm dứt cuộc chiếm đóng Đại Việt vào năm 1427.