Nguyễn Tri Phương

“Không có vinh quang nào lớn hơn việc được hy sinh cho Tổ Quốc thân mến.”

Luẩn quẩn trên chặng đường đấu tranh vì tự do Tổ quốc của dân tộc, có những cái tên đã trở thành biểu tượng oai hùng, khắc sâu trên trang giấy lịch sử như một dấu son đỏ thẫm. Ta thấm thía biết bao nhiêu sự hy sinh của những bậc anh hùng – những sự hy sinh thầm lặng mà cao quý đến lạ. Họ là những con người bình thường, vậy mà sự tồn tại và ra đi của họ lại chẳng hề tầm thường dù chỉ một chút. Và có lẽ, dáng hình của ông – danh tướng Nguyễn Tri Phương, sẽ luôn là cái tên được lưu lại vĩnh viễn nơi sử sách nước nhà.

Quê hương của ông là tỉnh Thừa Thiên Huế, ông xuất thân trong một gia đình bần tiện và khó khăn. Dẫu nguồn gốc bình dị, nhưng ông lại mang trong mình khí chất cương trực và trí tuệ hơn người. Không qua thi cử như nhiều quan lại đương thời, ông bước vào quan lộ bằng con đường võ công và tài thao lược chiến trận.

Nguyễn Tri Phương trở thành một danh tướng tài kiệt, là chỉ huy của biết bao nhiêu cuộc chiến lớn nhỏ. Tại mặt trận Đà Nẵng (1858), Gia Định (1861) và Hà Nội (1873), ông là đại danh thần đã lãnh đạo toàn quân bảo vệ Tổ quốc, ngăn cho thực dân Pháp xâm lược và chiếm đóng nước nhà. Nhưng rồi, toàn quân ta không may rơi vào thế thất thủ. Ông bị thương nặng, rơi vào tay địch. Dù bị quân thù dụ dỗ làm tay sai, ông vẫn giữ thái độ cương quyết chối từ, từ chối thuốc men, từ chối điều trị, chọn cái chết như một lời khẳng định cuối cùng về lòng trung liệt. Nguyễn Tri Phương ra đi, khép lại cuộc đời một vị tướng trọn vẹn với hai chữ trung – nghĩa.

Một cuộc đời huy hoàng... Một lý tưởng thanh cao…

Rồi, người ta đặt cho những vị anh hùng một câu hỏi đầy day dứt: Tại sao lại chọn bước đi trên con đường gắn liền với cái tử như vậy? Họ vẫn luôn có thể đi tiếp cuộc đời mình bằng nhiều con đường khác mà chẳng phải gieo vận mệnh của chính bản thân xuống khoảng vực đen thẳm kia. Nhưng người đời thì nào có hiểu? Vì với họ, cái ngày mà quê hương bị áp bức và giày vò bởi kẻ thù, thì nửa mảnh hồn đã vỡ nát rồi bị thả trôi xuống không gian vô định rồi.

Vậy nửa mảnh hồn còn lại dành cho nơi đâu?

Cho cuộc kháng chiến mà chẳng thể biết điểm kết thúc của nó là khi nào; cho những người cán bộ đã nguyện từ bỏ một cuộc đời bình thường để sống chui sống nhủi vì những vinh quang của mai sau; cho các đồng đội đã luôn kề vai sát cánh, đồng lòng hy sinh cùng ta mà không chút tiếc rẻ cuộc sống.

Vì nếu ai cũng tiếc mạng mình, thì còn ai dấn thân vào bước đường này, ai tiếc cho những mất mát của đất nước trong mưa bom bão đạn của chiến tranh?

Người đã ra đi, nhưng luôn là lý do để những người ở lại tiếp tục hành trình, tiếp tục cho cuộc đấu tranh, dẫn đường cho ngọn lửa niềm tin đến nơi có ánh mặt trời sáng rỡ.