Nguyễn Tri Phương: Danh Tướng Kiên Cường Và Khí Tiết Bất Khuất Nơi Thành Hà Nội

Nguyễn Tri Phương: Danh Tướng Kiên Cường Và Khí Tiết Bất Khuất Nơi Thành Hà Nội

1. Vị võ quan kinh qua ba triều đại

Nguyễn Tri Phương (1800 – 1873), tự Hàm Long, là bậc đại thần cột trụ của triều Nguyễn, kinh qua ba đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức. Văn võ toàn tài, ông nổi tiếng là người liêm chính, tận trung với nước, từng vung gươm dẹp yên xóm làng, mở mang cõi cõi và giữ vững cõi bờ. Nhờ uy danh và tài thao lược, ông được triều đình tin cậy giao phó trọng trách cầm quân tại những nơi đầu sóng ngọn gió.

2. Đứng đầu tuyến đầu kháng Pháp

Mùa thu năm Mậu Ngọ (1858), khi tàu chiến phương Tây nổ súng tấn công cửa biển Đà Nẵng, mở đầu họa xâm lược, Nguyễn Tri Phương nhận lệnh làm Kinh lược quân vụ, khẩn cấp vào Quảng Nam chỉ huy quân dân chống giặc. Ông đề ra sách lược đắp luỹ phòng thủ, chặn đứng đà tiến của đối phương.

Năm Canh Thân (1860), ông tiếp tục vào Nam Kỳ chỉ đạo việc xây dựng Đại đồn Chí Hòa. Dù hỏa lực của quân Pháp vô cùng tàn khốc, vị lão tướng vẫn đích thân đốc chiến, giữ vững ý chí kiên trung, gây cho giặc nhiều tổn thất.

3. Trận huyết chiến bảo vệ thành Hà Nội

Năm Nhâm Thân (1872), trước nguy cơ Bắc Kỳ bị đe dọa nghiêm trọng, vua Tự Đức cử ông ra làm Khâm sai Kinh lược đại thần, chịu trách nhiệm phòng thủ thành Hà Nội.

Sáng sớm ngày 20 tháng 11 năm 1873 (ngày mồng 1 tháng 10 năm Quý Dậu), Francis Garnier bất ngờ hạ lệnh nổ súng tấn công. Dù đã bước sang tuổi 73, thân lão nhưng chí không già, Nguyễn Tri Phương vẫn trực tiếp lên Cửa Bắc đốc chiến, truyền lệnh cho quân sĩ quyết chiến đến cùng. Trong lúc giao tranh ác liệt, một mảnh đạn đại bác bắn trúng bụng khiến ông bị thương rất nặng. Con trai ông là Phố bẫn Nguyễn Lâm cùng nhiều tướng sĩ đã anh dũng hy sinh ngay tại trận. Thành Hà Nội thất thủ, ông bị quân Pháp bắt giữ.

4. Khí tiết lẫm liệt: Tuyệt thực vì nghĩa lớn

Biết Nguyễn Tri Phương là vị tướng danh tiếng lẫy lừng, quân Pháp ra sức cứu chữa vết thương, dùng nhiều lời dụ dỗ nhằm khuất phục ông. Tuy nhiên, đáp lại những thủ đoạn ấy là thái độ điềm nhiên và khí tiết hiên ngang của một bậc trung thần.

Ông thẳng tay giật bỏ băng gạc, từ chối mọi sự chăm sóc y tế và kiên quyết nhịn ăn. Trước kẻ thù, ông khẳng khái tuyên bố: "Bây giờ nếu ta chỉ ráng sống thêm chút ít, sao bằng chết vì nghĩa lớn!"

Ngày 20 tháng 12 năm 1873 (ngày mồng 1 tháng 11 năm Quý Dậu), sau một tháng kiên cường tuyệt thực, Nguyễn Tri Phương trút hơi thở cuối cùng. Sự hy sinh lẫm liệt của ông là một thiên hùng ca bất tử về lòng trung phụng tổ quốc, nêu cao khí tiết thà chết vinh còn hơn sống tủi của dân tộc Việt Nam.