Nguyễn Tri Phương – Người giữ thành, giữ nước
Nguyễn Thị Hồng Vân
Trong lịch sử Việt Nam, có những người anh hùng dành cả cuộc đời để chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Họ có thể thất bại trong một trận chiến, nhưng không bao giờ thất bại về lòng trung thành và khí tiết. Nguyễn Tri Phương là một người như thế.
Nguyễn Tri Phương sinh năm 1800, quê ở Đường Long, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Ông trưởng thành trong thời nhà Nguyễn và từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình.
Ngay từ khi còn trẻ, Nguyễn Tri Phương đã nổi tiếng là người có năng lực, cương trực và tận tụy với đất nước.
Ông từng được triều đình giao nhiều nhiệm vụ quân sự quan trọng ở Nam Bộ và nhiều nơi khác. Trong quá trình làm quan, ông nhiều lần trực tiếp chỉ huy quân đội chống lại các lực lượng nổi dậy và quân xâm lược.
Nhưng tên tuổi Nguyễn Tri Phương được nhắc đến nhiều nhất trong cuộc chiến chống thực dân Pháp.
Năm 1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng.
Nguyễn Tri Phương được triều đình cử vào Đà Nẵng chỉ huy chống quân xâm lược.
Trước một đối thủ có vũ khí hiện đại và sức mạnh quân sự vượt trội, ông chủ trương xây dựng phòng tuyến, tổ chức quân đội và tìm cách ngăn chặn bước tiến của đối phương.
Quân Pháp gặp nhiều khó khăn tại Đà Nẵng và cuối cùng phải chuyển hướng tấn công vào Gia Định.
Đây là một trong những dấu ấn quan trọng trong sự nghiệp của Nguyễn Tri Phương.
Nhưng thử thách lớn hơn vẫn còn ở phía trước.
Năm 1861, quân Pháp tấn công thành Gia Định. Sau đó, Nguyễn Tri Phương được điều ra Bắc để đối phó với tình hình mới.
Năm 1873, quân Pháp đánh chiếm Hà Nội.
Nguyễn Tri Phương khi ấy đang giữ chức Tổng đốc Hà Nội.
Ông tổ chức quân dân chống trả quyết liệt.
Ngày 20 tháng 11 năm 1873, quân Pháp tấn công thành Hà Nội.
Nguyễn Tri Phương trực tiếp chỉ huy việc phòng thủ.
Dù tuổi đã cao, ông vẫn không rời bỏ vị trí.
Trong lúc chiến đấu, ông bị thương nặng và bị quân Pháp bắt.
Quân Pháp tìm cách dụ ông hợp tác, nhưng Nguyễn Tri Phương kiên quyết từ chối.
Ông tuyệt thực và qua đời sau đó.
Cái chết của Nguyễn Tri Phương trở thành biểu tượng của lòng trung thành và khí tiết của một người làm tướng.
Nhưng lịch sử chưa dừng lại ở đó.
Sau khi Nguyễn Tri Phương qua đời, con trai ông là Nguyễn Lâm cũng hy sinh trong cuộc chiến chống quân Pháp.
Hai cha con cùng ngã xuống trong những năm tháng đất nước đứng trước hiểm họa xâm lược.
Điều khiến tôi khâm phục Nguyễn Tri Phương không chỉ là việc ông cầm quân.
Đó là cách ông lựa chọn đối mặt với thất bại.
Ông có thể chấp nhận đầu hàng để bảo toàn mạng sống.
Nhưng ông đã không làm vậy.
Ông lựa chọn giữ gìn danh dự và khí tiết đến giây phút cuối cùng.
Có thể quân đội của ông không thể ngăn chặn hoàn toàn bước tiến của quân Pháp.
Nhưng ý chí của ông thì không bị khuất phục.
Nguyễn Tri Phương cho thế hệ hôm nay một bài học sâu sắc:
Khi đứng trước thử thách, điều quan trọng không chỉ là thắng hay thua, mà còn là cách chúng ta giữ gìn phẩm giá và trách nhiệm của mình.
Hơn một thế kỷ đã trôi qua.
Những thành lũy năm xưa không còn như trước, nhưng tên tuổi Nguyễn Tri Phương vẫn được nhắc đến trong lịch sử Việt Nam như một vị tướng đã dành trọn cuộc đời cho đất nước.
Nguyễn Tri Phương – vị tướng nhà Nguyễn, người nhiều lần trực tiếp chống quân xâm lược và đã hy sinh với khí tiết kiên cường khi bảo vệ thành Hà Nội năm 1873.
Ngọn lửa ông để lại là ngọn lửa của lòng yêu nước, sự trung nghĩa và tinh thần không khuất phục.
Có thể một người không thể thay đổi được kết quả của cả một cuộc chiến.
Nhưng một người vẫn có thể lựa chọn không cúi đầu trước kẻ thù.
Và chính lựa chọn ấy khiến Nguyễn Tri Phương được lịch sử ghi nhớ mãi.



