NGUYỄN TRI PHƯƠNG – VỊ TƯỚNG BẤT DIỆT GIỮA CỬA BIỂN ĐÀ NẴNG
Giữa trang sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, Đà Nẵng là mảnh đất cửa biển linh thiêng, chứng kiến nhiều cuộc chiến hào hùng chống ngoại xâm. Trong số những người đã ghi dấu ấn sâu đậm nơi đây, Nguyễn Tri Phương (1800 – 1873) là nhân vật tiêu biểu nhất. Vị danh tướng kiên trung của triều Nguyễn đã trực tiếp lãnh đạo cuộc kháng chiến chống liên quân Pháp – Tây Ban Nha năm 1858, mở đầu cho kỷ nguyên chống ngoại xâm của đất nước.
Nguyễn Tri Phương, người con của Thừa Thiên Huế, nổi tiếng là bậc tài thao lược, gan dạ và đặc biệt tận trung với nước. Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta tại Đà Nẵng, triều đình đã giao ông trọng trách chỉ huy toàn bộ mặt trận tại vùng cửa biển này. Đây là một sứ mệnh cực kỳ nặng nề, khi quân địch sở hữu tàu chiến hùng mạnh và vũ khí tối tân.
Năm 1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng tấn công vào bán đảo Sơn Trà. Đối diện với hỏa lực áp đảo, Nguyễn Tri Phương đã bình tĩnh củng cố phòng tuyến và áp dụng chiến thuật phòng thủ thông minh. Ông không chỉ tập trung củng cố hệ thống đồn lũy huyết mạch như Phòng Hải, Điện Hải, và An Hải thành một lá chắn thép kiên cố, mà còn chủ động thực hiện chiến thuật "Vườn không nhà trống". Bằng cách rút dân vào sâu trong nội địa và cắt đứt mọi nguồn tiếp tế của địch, ông đã khiến quân xâm lược bị cô lập, sa lầy và chịu tổn thất nặng nề do bệnh tật và thiếu thốn.
Suốt hơn năm tháng trời, dưới sự chỉ huy tài tình của Nguyễn Tri Phương, quân và dân Đà Nẵng đã bám trụ kiên cường, làm thất bại hoàn toàn ý đồ đánh nhanh thắng nhanh của giặc Pháp. Chiến công phòng thủ Đà Nẵng được lịch sử đánh giá là một trong những trận chiến quan trọng nhất làm chậm đà xâm lược của thực dân Pháp trong giai đoạn đầu.
Không chỉ là một dũng tướng nơi trận mạc, Nguyễn Tri Phương còn là người hết lòng vì dân. Ông nhiều lần đề nghị triều đình giảm sưu thuế cho nhân dân vùng chiến sự, đồng thời khuyến khích dân quân địa phương tham gia bảo vệ quê hương. Trong mắt quân sĩ và dân chúng, ông là vị tướng mẫu mực: sống giản dị, quyết đoán, nhưng luôn thấu hiểu nỗi vất vả của dân.
Mặc dù cuộc đời Nguyễn Tri Phương sau đó gắn liền với những chiến trường khốc liệt khác và ông đã hy sinh trong tư thế hiên ngang của một vị tướng yêu nước, nhưng tinh thần kiên trung của ông tại Đà Nẵng đã trở thành biểu tượng bất diệt của ý chí chống ngoại xâm.
Ngày nay, khi đứng trước Thành Điện Hải hay nhìn những con đường, bức tượng mang tên ông, ta như thấy lại hình bóng người tướng già năm nào, kiên cường giữ vững cửa biển đầu sóng ngọn gió. Câu chuyện của Nguyễn Tri Phương là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự tận trung không điều kiện đối với Tổ quốc, mãi mãi là nguồn cảm hứng mạnh mẽ để thế hệ trẻ Đà Nẵng hôm nay sống có lý tưởng, có bản lĩnh và biết trân trọng hòa bình.
