NGUYỄN TRI PHƯƠNG – VỊ TƯỚNG KIÊN CƯỜNG CỦA TRIỀU NGUYỄN
Nguyễn Tri Phương là một danh tướng của triều Nguyễn, nổi tiếng với vai trò chỉ huy quân đội trong các cuộc chiến chống quân Xiêm và thực dân Pháp. Ông được nhắc đến bởi tinh thần kiên cường và thái độ quyết liệt bảo vệ đất nước.
Nguyễn Tri Phương sinh năm 1800 tại Đường Long, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên, nay thuộc thành phố Huế. Ông xuất thân trong một gia đình làm nông và không có truyền thống khoa bảng nổi bật.
Từ khi còn trẻ, Nguyễn Tri Phương đã theo con đường quan lại và dần được triều Nguyễn giao nhiều trọng trách.
Trong thời gian làm quan, ông từng tham gia chỉ huy quân đội ở nhiều khu vực. Ông có mặt trong các chiến dịch chống quân Xiêm ở Nam Bộ và được triều đình đánh giá cao về khả năng tổ chức và chỉ huy.
Đến giữa thế kỷ XIX, thực dân Pháp bắt đầu mở rộng cuộc xâm lược Việt Nam. Năm 1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng.
Nguyễn Tri Phương được triều đình cử vào Đà Nẵng tổ chức phòng thủ. Ông cho xây dựng hệ thống phòng tuyến và áp dụng chiến thuật bao vây, khiến quân Pháp gặp nhiều khó khăn.
Năm 1861, sau khi quân Pháp mở cuộc tấn công Gia Định, Nguyễn Tri Phương được điều động chỉ huy lực lượng phòng thủ Đại đồn Chí Hòa.
Quân Pháp có ưu thế lớn về vũ khí và tổ chức. Sau nhiều cuộc giao tranh, Đại đồn Chí Hòa thất thủ vào năm 1861.
Nguyễn Tri Phương sau đó tiếp tục được giao nhiệm vụ bảo vệ khu vực phía Bắc.
Năm 1873, quân Pháp tấn công thành Hà Nội. Nguyễn Tri Phương lúc này đang giữ chức Tổng đốc Hà Nội và trực tiếp chỉ huy việc phòng thủ thành.
Trong cuộc tấn công ngày 20 tháng 11 năm 1873, quân Pháp chiếm được thành Hà Nội. Nguyễn Tri Phương bị thương và bị bắt.
Theo các tài liệu lịch sử, ông từ chối hợp tác với quân Pháp và tuyệt thực. Ông qua đời ngày 20 tháng 12 năm 1873.
Nguyễn Tri Phương được triều Nguyễn truy tặng nhiều danh hiệu và được thờ phụng tại nhiều nơi.
Cuộc đời ông diễn ra trong giai đoạn Việt Nam phải đối mặt với sự xâm lược của thực dân Pháp. Dù quân đội triều Nguyễn cuối cùng không thể ngăn chặn quá trình Pháp chiếm đóng, Nguyễn Tri Phương vẫn được nhớ đến với vai trò một vị tướng trực tiếp tổ chức phòng thủ tại nhiều chiến trường.
Nguyễn Tri Phương là một nhân vật gắn với những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Hình ảnh ông trong những ngày cuối đời thường được nhắc đến như biểu tượng của sự kiên định và thái độ không khuất phục trước đối phương.
