Nguyễn Tri Phương – Vị tướng quyết liệt chống Pháp giữ thành Hà Nội

Nguyễn Tri Phương (1800–1873) là một đại thần nhà Nguyễn, nổi tiếng với tài năng chỉ huy và tinh thần kiên quyết chống thực dân Pháp. Ông quê ở làng Đường Long, huyện Phong Điền, phủ Thừa Thiên, nay thuộc thành phố Huế.

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Tri Phương nhiều lần trực tiếp chỉ huy quân đội tại các mặt trận Đà Nẵng (1858), Gia Định (1861) và Hà Nội (1873). Năm 1858, ông được giao chỉ huy chống quân Pháp tại Đà Nẵng. Sau đó, ông vào Gia Định, tổ chức xây dựng đại đồn Chí Hòa để chống quân Pháp. Khi đồn thất thủ năm 1861, ông bị thương nhưng vẫn tiếp tục được triều đình giao nhiều trọng trách.

Năm 1873, quân Pháp do Francis Garnier chỉ huy tiến ra Bắc Kỳ. Nguyễn Tri Phương được triều đình cử làm Tổng đốc Hà Nội, trực tiếp tổ chức phòng thủ thành. Trước sức ép và những yêu sách của quân Pháp, ông kiên quyết không khuất phục và cùng quân sĩ chuẩn bị chống trả.

Ngày 20/11/1873, quân Pháp tấn công thành Hà Nội. Quân ta chiến đấu chống trả quyết liệt, nhưng do lực lượng và vũ khí có nhiều hạn chế, thành Hà Nội cuối cùng thất thủ. Nguyễn Tri Phương bị thương nặng và bị quân Pháp bắt. Ông từ chối hợp tác với quân xâm lược, tuyệt thực và qua đời vào tháng 12/1873.

Nguyễn Tri Phương là biểu tượng của lòng yêu nước, khí tiết và tinh thần bất khuất trước quân xâm lược. Cuộc đời ông để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.