Nguyễn Trọng Hiếu

CHÚ THUẬN – NGƯỜI ĐƯA ĐÒ BÍ MẬT TRÊN SÔNG GIANH (QUẢNG BÌNH)

Sông Gianh thời chiến là ranh giới tự nhiên đầy hiểm nguy. Địch kiểm soát chặt, bắn phá liên tục để cắt đường tiếp tế của cách mạng. Nhưng trên dòng sông ấy tồn tại một “chiếc đò im lặng” được điều khiển bởi chú Thuận, người đưa đò nghèo chỉ biết cặm cụi sống bằng nghề chở khách.

Ban ngày, chú đưa khách bình thường, nhưng đêm xuống, khi sương phủ mặt sông, chú lặng lẽ chèo những chuyến đò “không người” — thực chất là chở cán bộ vượt sông. Chú có một tín hiệu nhận biết riêng: treo một chiếc đèn dầu nhỏ ở mũi thuyền, nghiêng sang trái nếu an toàn, nghiêng sang phải nếu có địch. Nhờ tín hiệu ấy, giao liên hai bên bờ biết lúc nào có thể xuống thuyền.

Một đêm năm 1970, địch phục kích ngay bến sông. Từ xa, chú Thuận nhận ra tiếng động lạ. Thay vì cập bến, chú cố tình giả vờ hỏng mái chèo, để thuyền xoay vòng trên sông, gửi tín hiệu rằng “bờ không an toàn”. Nhờ vậy, nhóm giao liên đang chờ ở bờ nam lập tức rút vào rừng. Địch đợi mãi không thấy thuyền cập nên bỏ đi.

Chú Thuận mất năm 1995, sống một đời giản dị, không ai biết những đêm chú chèo đò cứu người. Chỉ những cựu giao liên Quảng Bình còn nhắc về chú — người đã đưa bao chuyến đò mà không cần danh phận.