NGUYỄN TRỌNG NGHĨA – NGƯỜI CHỈ HUY TRẺ Ở MẶT TRẬN PHAN THIẾT

Sáu người.

Đối diện một lực lượng đông hơn nhiều lần.

Có xe tăng.

Có máy bay yểm trợ.

Trận đánh kéo dài từ sáng đến tối.

Hai người hy sinh.

Hai người bị thương nặng.

Cuối cùng chỉ còn lại Nguyễn Trọng Nghĩa và một đồng đội.

Nhưng họ vẫn tiếp tục chiến đấu.

Đó là trận Xuân Phong ngày 2 tháng 8 năm 1968 – một trong những trận đánh tiêu biểu nhất của người cán bộ trẻ Nguyễn Trọng Nghĩa.

Từ cậu bé làm thuê đến người lính

Nguyễn Trọng Nghĩa sinh năm 1946, quê xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Gia đình nghèo nhưng có truyền thống tham gia kháng chiến chống Pháp.

Từ nhỏ, Nguyễn Trọng Nghĩa đã phải đi làm thuê.

Chính cuộc sống gian khó và môi trường cách mạng ở quê hương đã giúp ông sớm giác ngộ.

Ngày 25/5/1965, ông nhập ngũ.

Bắt đầu từ một chiến sĩ trinh sát, Nguyễn Trọng Nghĩa nhanh chóng trưởng thành nhờ sự rèn luyện của tập thể và kinh nghiệm trên chiến trường.

Ông tham gia hơn 30 trận đánh.

Dần dần từ chiến sĩ trở thành cán bộ đại đội.

Xuân 1968 – chặn địch cho đơn vị tiến vào Phan Thiết

Trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1968, Nguyễn Trọng Nghĩa chỉ huy một tổ trinh sát làm nhiệm vụ chặn địch để mở đường cho đơn vị tiến vào thị xã Phan Thiết.

Đối phương huy động khoảng 3 đại đội phản kích nhằm ngăn chặn hướng tiến công.

Lực lượng của Nguyễn Trọng Nghĩa ít hơn nhiều.

Nhưng ông không rút.

Nguyễn Trọng Nghĩa bình tĩnh tổ chức chiến đấu.

Suốt 4 giờ liên tục, tổ của ông đánh bật nhiều đợt tiến công.

Theo tài liệu tuyên dương, đơn vị diệt hơn 50 đối phương, riêng Nguyễn Trọng Nghĩa diệt 16 người.

Nhiệm vụ chặn địch hoàn thành.

Đường tiến công vào thị xã được giữ vững.

Ngày 17/2/1968 – mở đường phá nhà lao

Không lâu sau, ngày 17/2/1968, đơn vị tiếp tục tiến công Phan Thiết lần thứ hai.

Nguyễn Trọng Nghĩa chỉ huy tổ trinh sát đánh một đại đội đối phương án ngữ trên đường.

Mục tiêu là mở đường đưa lực lượng vào đúng hướng.

Tổ trinh sát hoàn thành nhiệm vụ.

Đơn vị tiến sâu vào thị xã và phá nhà lao, giải thoát hơn 800 người bị giam giữ.

Sau đó, đơn vị phải trụ lại trong thị xã đối phó với các đợt phản kích.

Nguyễn Trọng Nghĩa đi cùng một trung đội giữ một hướng.

Trận đánh kéo dài.

Một số chiến sĩ thương vong.

Bản thân ông cũng bị thương.

Nhưng Nguyễn Trọng Nghĩa vẫn tiếp tục chỉ huy.

Theo tài liệu, đơn vị đã đánh lui gần 20 đợt phản kích, riêng ông diệt 35 đối phương.

Xuân Phong – sáu người giữ trận địa

Ngày 2/8/1968, tại Xuân Phong, vùng ven Phan Thiết, Nguyễn Trọng Nghĩa chỉ huy một phân đội nhỏ gồm 6 người chặn đánh lực lượng Mỹ – ngụy.

Phía đối phương có quân số đông hơn nhiều.

Có xe tăng.

Có máy bay.

Trận đánh kéo dài từ sáng đến tối.

Trong phân đội:

2 người hy sinh.

2 người bị thương nặng.

Chỉ còn lại:

2 NGƯỜI

Nguyễn Trọng Nghĩa và một đồng đội.

Nhưng ông vẫn giữ được sự bình tĩnh.

Thu gom từng khẩu súng, từng quả lựu đạn

Lực lượng ít, đạn dược có hạn.

Nguyễn Trọng Nghĩa tổ chức thu gom súng, đạn và lựu đạn của những người đã hy sinh hoặc bị thương.

Ông tận dụng từng vật cản, từng vị trí địa hình để ẩn nấp và cơ động.

Không giữ cố định một chỗ.

Không để đối phương xác định chính xác vị trí.

Khi có cơ hội, ông mới phát huy hỏa lực.

Lực lượng đối phương tiếp tục tiến công.

Nhưng từng đợt bị đánh bật.

Bắn cháy xe tăng

Trong trận Xuân Phong, Nguyễn Trọng Nghĩa không chỉ chống bộ binh.

Ông còn trực tiếp tham gia đánh xe tăng.

Theo hồ sơ thành tích, phân đội 6 người đã:

đánh thiệt hại nặng 1 tiểu đoàn quân ngụy và 1 đại đội Mỹ,

diệt hơn 190 đối phương,

bắn cháy 2 xe tăng,

bắn rơi 1 máy bay lên thẳng.

Riêng Nguyễn Trọng Nghĩa được ghi nhận:

diệt hơn 40 đối phương và bắn cháy 1 xe tăng.

Đó là một trong những trận đánh nổi bật nhất của ông.

Hơn 30 trận – 180 đối phương

Qua hơn 30 trận chiến đấu, Nguyễn Trọng Nghĩa được ghi nhận trực tiếp diệt:

180 đối phương

trong đó có:

hơn 30 lính Mỹ.

Ông còn thu được 9 khẩu súng.

Nhưng điều quan trọng không chỉ ở số lượng.

Nguyễn Trọng Nghĩa được đánh giá cao bởi khả năng:

giữ bình tĩnh khi lực lượng ít,

xử trí linh hoạt khi bị bao vây,

chấp hành mệnh lệnh nhanh và chính xác,

và luôn giữ được tinh thần tiến công.

Người cán bộ trưởng thành từ trinh sát

Khi được tuyên dương Anh hùng, Nguyễn Trọng Nghĩa là:

Đại đội phó bộ binh, Đại đội 3, Tiểu đoàn 840, Quân khu 6.

Ông trưởng thành từ một chiến sĩ trinh sát lên cán bộ đại đội.

Trong công tác, ông được đánh giá là người:

gương mẫu,

giữ nghiêm kỷ luật,

đoàn kết với đồng đội,

và luôn được anh em tin tưởng.

Nguyễn Trọng Nghĩa được tặng:

1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất

và

1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba.

Ngày 20 tháng 12 năm 1969, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng ông danh hiệu:

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG

Nếu cần chọn một hình ảnh để nhớ về Nguyễn Trọng Nghĩa, có lẽ đó là trận Xuân Phong:

Một phân đội chỉ có sáu người.

Bốn người lần lượt hy sinh hoặc bị thương nặng.

Chỉ còn hai người vẫn bám trận địa từ sáng đến tối.

Và người chỉ huy trẻ ấy vẫn bình tĩnh thu gom từng khẩu súng, từng quả lựu đạn, cơ động chiến đấu cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ.

Đó là Nguyễn Trọng Nghĩa – người cán bộ trưởng thành từ trinh sát, nổi bật trên mặt trận Phan Thiết năm 1968.