Nguyễn Trọng Tạo suýt bị Cao Xuân Thưởng “cho một trận”

Nguyễn Trọng Tạo quê ở làng Tràng Khê, còn Cao Xuân Thưởng ở làng Phượng Lịch. Từ nhỏ, trong những trò chơi tuổi thơ, cả hai đã bộc lộ những tố chất nghệ thuật.

Khoảng năm 1960, khi ấy, Nguyễn Trọng Tạo và Cao Xuân Thưởng mới khoảng 11-12 tuổi, họ vẫn chưa quen biết nhau. Một hôm, Cao Xuân Thưởng cùng anh trai đi chơi, Thưởng dùng than đen, ngói đỏ vẽ lên bức tường cũ một bức tranh lớn cảnh “Tôn Ngộ Không đánh Bạch Cốt Tinh”. Cậu vẽ lại dựa trên những hình ảnh trong họa báo đã từng xem. Người qua lại đều khen bức vẽ đẹp, khen cậu bé có hoa tay. Những lời khen ấy khiến Thưởng vui lắm, cậu nghĩ mình là “nhất”.

Hôm sau, trở lại chỗ cũ chơi cùng bạn bè, Cao Xuân Thưởng bất ngờ thấy một cậu bé đang dùng than vẽ thêm vào bức tranh của mình. Đứng xa quan sát, cảm thấy bị “xúc phạm”, Cao Xuân Thưởng bực lắm, định chạy đến cho cậu bé ấy một trận cho chừa cái thói phá hoại “tác phẩm nghệ thuật”. Nhưng rồi, khi đến gần, Cao Xuân Thưởng khựng lại, thật bất ngờ, bức tranh của mình giờ đây lại trở nên sinh động hẳn lên. Người đang sửa lại bức tranh ấy, không ai khác chính là Nguyễn Trọng Tạo. Cậu đã khéo léo thêm vào bức tranh những đám mây uyển chuyển quấn quanh cây gậy của Tôn Ngộ Không, bay lượn quanh hai nhân vật, khiến cảnh tượng như đang diễn ra trong gió trong mây.

Thấy Thưởng đến, Nguyễn Trọng Tạo vẫn điềm tĩnh, vừa vẽ vừa nói: “Mình chỉ thêm vào những đám mây cho bức tranh bớt cứng hơn thôi, chứ tranh đẹp lắm rồi”. Sau lần gặp ấy, hai cậu bé làm quen, hỏi han và biết nhà mình chỉ cách nhau chừng 300 mét. Từ đó, Nguyễn Trọng Tạo và Cao Xuân Thưởng thường xuyên đánh đôi với nhau. Gần như ngày nào hai người cũng gặp nhau. Họ chơi thân với nhau bởi hợp gu, hợp cạ. Vài ngày không gặp đã thấy nhớ.

Ngoài những trò chơi trẻ nhỏ như đánh khăng, đánh đáo, chạy nhảy, cả hai còn chung niềm đam mê văn chương. Nhà thơ Cao Xuân Thưởng sau này chia sẻ: “Chúng tôi có thể ngồi hàng giờ để bình phẩm một bộ phim, một truyện ngắn mới đọc hay một bài thơ. Bao giờ Tạo cũng đưa ra những nhận xét sắc sảo và tinh tế”.

Những năm sau, Nguyễn Trọng Tạo đi bộ đội, rồi bước vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp. Ông trở thành một nhạc sĩ, nhà thơ tài hoa, có nhiều đóng góp cho nền văn học nghệ thuật đương đại.

Đáng chú ý, dù không học qua trường lớp mỹ thuật chính quy nào, Nguyễn Trọng Tạo vẫn vẽ rất đẹp. Ông từng là người thiết kế bìa sách cho nhiều bạn bè văn nghệ sĩ. Có lẽ, tố chất hội họa được bộc lộ từ những bức vẽ bằng than trên tường, trên nền đất hay trong những trang vở học trò, đã trở thành hành trang quan trọng để ông phát huy trong suốt sự nghiệp sáng tạo sau này.

Tình bạn giữa nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo và nhà thơ Cao Xuân Thưởng bắt đầu từ một bức vẽ, và rồi kéo dài suốt cuộc đời. Họ gắn bó bởi niềm đam mê nghệ thuật, cùng chia sẻ những năm tháng tuổi thơ nhiều kỷ niệm. Câu chuyện nhỏ ngày nào vẫn được nhà thơ Cao xuân Thưởng nhắc lại như một dấu mốc đầu tiên trên hành trình của hai con người sau này đều trở thành những tên tuổi trong đời sống văn học nghệ thuật.