NGUYỄN TRUNG THÀNH – “BA THỢ RÈN” CỦA QUÂN GIỚI MIỀN TÂY

NGUYỄN TRUNG THÀNH – “BA THỢ RÈN” VÀ NHỮNG SÁNG KIẾN TỪ BINH CÔNG XƯỞNG MIỀN TÂY

Nguyễn Trung Thành, còn được gọi là Ba Thợ Rèn, sinh năm 1926, dân tộc Kinh, quê xã Khánh An, huyện Trần Văn Thời. Ông tham gia cách mạng từ tháng 1-1946, nhập ngũ tháng 12-1959. Khi được tuyên dương Anh hùng, ông là Phó ban Quân giới T.3, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nếu trên chiến trường có những người lính trực tiếp cầm súng chiến đấu, thì phía sau họ còn có những người ngày đêm tìm cách làm ra, sửa chữa và cải tiến vũ khí trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Nguyễn Trung Thành là một trong những con người như thế.

Từ người công nhân đến cán bộ quân giới

Ngay từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ, Nguyễn Trung Thành đã tham gia Chi đội 21. Sau đó, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như chính trị viên, trưởng ngành đúc Xưởng 131 Nam Bộ, chính trị viên và Phó ban Công an xã.

Những công việc khác nhau ấy giúp ông tích lũy kinh nghiệm về tổ chức, kỹ thuật và đặc biệt là khả năng giải quyết vấn đề trong hoàn cảnh thiếu thốn.

Cuối năm 1959, Nguyễn Trung Thành được điều động vào quân đội, phụ trách Bí thư Chi bộ Binh công xưởng tỉnh Cà Mau. Nhiệm vụ đặt ra rất rõ ràng nhưng vô cùng khó khăn: xây dựng cơ sở quân giới và nghiên cứu sản xuất vũ khí phục vụ chiến trường.

Trong tay ông và đồng đội khi ấy gần như chẳng có gì đáng kể.

Cả xưởng chỉ có 11 người.

Trang thiết bị ít ỏi.

Nguyên vật liệu thiếu thốn.

Điều kiện chiến khu gian khổ, trong khi cơ sở còn thường xuyên phải đối mặt với sự đánh phá của đối phương.

Theo tư liệu, hành trang kỹ thuật ban đầu của Nguyễn Trung Thành chỉ có khoảng 20kg đồ nghề.

Từ những điều kiện như vậy, một hệ thống binh công xưởng từng bước được hình thành.

Khó khăn không thể trở thành lý do để dừng lại

Xuất thân là công nhân, Nguyễn Trung Thành có một lợi thế đặc biệt: ông hiểu giá trị của lao động thực tế.

Ông không chỉ làm công tác lãnh đạo mà còn trực tiếp cùng anh em nghiên cứu, thử nghiệm và tìm cách khắc phục từng khó khăn kỹ thuật.

Không có nguyên liệu phù hợp thì tìm cách tận dụng những thứ có thể thu gom được trong nhân dân.

Thiếu máy móc thì cải tiến công cụ.

Thiếu kiến thức thì vừa làm, vừa học hỏi, vừa rút kinh nghiệm từ những lần thử nghiệm.

Tinh thần ấy được tư liệu khái quát bằng những từ rất rõ:

“Dám nghĩ, dám làm, dám giành thắng lợi.”

7 phát minh và 15 công trình cải tiến kỹ thuật

Trong quá trình phụ trách quân giới, Nguyễn Trung Thành cùng tập thể đã liên tục nghiên cứu những giải pháp phù hợp với điều kiện chiến trường miền Tây Nam Bộ.

Theo thành tích được ghi nhận, riêng ông có 7 phát minh mới và 15 công trình cải tiến kỹ thuật có giá trị.

Một trong những vấn đề lớn nhất lúc đó là nguồn vật liệu.

Nguyễn Trung Thành cùng đồng đội đã nghiên cứu tận dụng phế liệu thu gom trong nhân dân, phục vụ việc sản xuất trang bị cho chiến trường. Những sản phẩm của xưởng sau đó được đưa vào sử dụng, góp phần giải quyết tình trạng thiếu thốn trang bị của các đơn vị chiến đấu.

Ông còn tham gia nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật khác trong điều kiện cơ sở quân giới ở xa Trung ương, việc cung cấp nguyên vật liệu, thiết bị và vận chuyển đều gặp nhiều khó khăn.

Quá trình thử nghiệm luôn tiềm ẩn nguy hiểm.

Nhưng thất bại không khiến ông dừng lại.

Mỗi lần thử nghiệm chưa thành công lại trở thành một lần rút kinh nghiệm để tiếp tục nghiên cứu.

Từ 11 người thành hơn 100 công nhân quân giới

Đóng góp quan trọng của Nguyễn Trung Thành không chỉ nằm ở những sáng kiến kỹ thuật.

Ông hiểu rằng muốn ngành quân giới tồn tại lâu dài thì phải xây dựng được con người.

Vì vậy, song song với sản xuất, ông cùng tập thể chú trọng đào tạo công nhân, truyền lại kinh nghiệm và nâng cao trình độ kỹ thuật cho những người mới.

Kết quả rất đáng chú ý:

Từ 11 người ban đầu, sau khoảng 5 năm, xưởng đã phát triển lên hơn 100 công nhân thành thạo.

Không dừng lại ở một binh công xưởng tại Cà Mau, mô hình còn phát triển thành nhiều cơ sở phục vụ 6 tỉnh miền Tây Nam Bộ.

Từ khoảng 20kg đồ nghề ban đầu, Nguyễn Trung Thành và đồng đội đã góp phần đặt những viên gạch quan trọng cho sự phát triển của lực lượng quân giới tại khu vực.

Người đứng sau những người trực tiếp chiến đấu

Công việc của Nguyễn Trung Thành phần lớn diễn ra phía sau chiến tuyến.

Không phải lúc nào tên người làm ra hoặc sửa chữa trang bị cũng được những chiến sĩ ngoài mặt trận biết đến. Nhưng mỗi sản phẩm được chuyển tới đơn vị chiến đấu đều là kết quả của rất nhiều ngày lao động, nghiên cứu và thử nghiệm.

Ở đó có những người thợ phải làm việc giữa chiến khu.

Có những người vừa sản xuất vừa đối phó với sự đánh phá.

Có những thử nghiệm tiềm ẩn nguy hiểm.

Và có những người như Nguyễn Trung Thành, vừa tổ chức đơn vị, vừa trực tiếp nghiên cứu kỹ thuật.

Ông còn được đồng đội ghi nhận bởi lối sống giản dị, khiêm tốn, tinh thần trách nhiệm cao và sự tận tình giúp đỡ đồng đội.

Danh hiệu Anh hùng

Sau gần hai thập niên hoạt động cách mạng tính đến thời điểm được tuyên dương, từ một người công nhân, Nguyễn Trung Thành đã trở thành một cán bộ có nhiều đóng góp đối với ngành quân giới ở miền Tây Nam Bộ.

Ngày 5-5-1965, ông được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Câu chuyện về “Ba Thợ Rèn” Nguyễn Trung Thành vì thế không chỉ là câu chuyện về một cá nhân có nhiều sáng kiến.

Đó còn là câu chuyện về tinh thần tự lực, sáng tạo và khả năng biến những điều kiện thiếu thốn thành sức mạnh phục vụ chiến trường.

20kg đồ nghề – 11 người ban đầu – 7 phát minh – 15 công trình cải tiến – hơn 100 công nhân sau 5 năm.

Những con số ấy cho thấy dấu ấn đặc biệt của một người cán bộ quân giới đã góp phần xây dựng lực lượng kỹ thuật từ những điều kiện vô cùng khó khăn của chiến trường miền Tây Nam Bộ.