Nguyễn Trung Trực

Nguyễn Trung Trực (1838 – 1868) là anh hùng dân tộc Việt Nam, thủ lĩnh phong trào khởi nghĩa chống thực dân Pháp ở Nam Bộ giữa thế kỷ XIX. Ông nổi tiếng với các chiến công trên sông và đất liền, đặc biệt là trận đốt cháy tàu chiến L’Espérance và cuộc tập kích đồn Rạch Giá.Key factsTên thật: Nguyễn Văn Lịch (tự Chơn)Năm sinh – mất: 1838 – 1868Quê quán: Bình Nhựt, Bến Lức, Long An (gốc Phù Cát, Bình Định)Danh hiệu: Anh hùng dân tộc Việt NamCâu nói nổi tiếng: “Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây.”Thân thế và con đường khởi nghĩaNguyễn Trung Trực xuất thân trong gia đình ngư dân, thuở nhỏ được gọi là Chơn, sau đổi thành Lịch và lấy hiệu Trung Trực vì tính cương trực . Khi Pháp xâm lược Nam Kỳ (1858 – 1862), ông gia nhập nghĩa quân của Trương Định, nhanh chóng trở thành thủ lĩnh vùng Tân An. Năm 1861, ông chỉ huy trận “Hỏa hồng Nhựt Tảo oanh thiên địa” — đốt cháy và đánh chìm tàu L’Espérance của Pháp trên sông Nhựt Tảo, gây tiếng vang lớn trong phong trào kháng Pháp .Chiến công và hi sinhSau chiến thắng Nhựt Tảo, Nguyễn Trung Trực được phong chức Quản cơ, rồi Hà Tiên thành thủ úy dưới triều Tự Đức. Năm 1868, ông chỉ huy nghĩa quân đánh chiếm đồn Kiên Giang tại Rạch Giá, tiêu diệt nhiều quân Pháp . Tuy nhiên, thế lực quá chênh lệch khiến ông rút ra Phú Quốc, bị bắt sau đó và bị xử chém ngày 27 tháng 10 năm 1868. Trước pháp trường, ông hiên ngang từ chối bịt mắt và để lại câu nói bất hủ khẳng định ý chí độc lập dân tộc .Di sản và tưởng niệmTinh thần Nguyễn Trung Trực trở thành biểu tượng yêu nước của người Nam Bộ. Các đền thờ lớn của ông hiện tọa lạc tại Rạch Giá (Kiên Giang), Phú Quốc và Long An. Lễ hội Nguyễn Trung Trực được tổ chức hằng năm từ 26 – 28 tháng 8 âm lịch, thu hút đông đảo người dân miền Tây Nam Bộ .
Tên ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công viên trên khắp Việt Nam, ghi dấu hình tượng người anh hùng “nghiêng nước nghiêng trời” đã hy sinh vì độc lập dân tộc.