Nguyễn Trung Trực

Ông tên thật là Nguyễn Văn Lịch và xuất thân là một người dân bình thường. Khi quân Pháp mở rộng việc chiếm đóng Nam Kỳ, ông tham gia phong trào chống Pháp và dần trở thành một thủ lĩnh nghĩa quân.

Chiến công nổi tiếng nhất của ông diễn ra trên sông Nhật Tảo năm 1861.

Lúc đó, quân Pháp có một pháo hạm tên L' Espérance, một loại tàu chiến chạy bằng hơi nước và được trang bị vũ khí mạnh. Đối với lực lượng nghĩa quân chủ yếu sử dụng thuyền nhỏ, việc tấn công một tàu chiến như vậy là một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm.

Nguyễn Trung Trực đã xây dựng kế hoạch đánh tàu.

Các nghĩa quân chia thành nhiều nhóm, sử dụng những chiếc thuyền nhỏ để tiếp cận tàu Pháp. Họ tìm cách khiến đối phương không nhận ra mình đang chuẩn bị tấn công.

Khi đến gần, nghĩa quân bất ngờ áp sát và tấn công.

Sau khi làm chủ được tàu, họ tìm cách phá hủy con tàu nhưng không thành công bằng công cụ thông thường. Cuối cùng, họ dùng dầu và châm lửa đốt cháy tàu. Chiếc tàu chiến Pháp chìm xuống sông.

Nhưng Nguyễn Trung Trực không dừng lại ở chiến thắng đó. Năm 1868, ông tiếp tục chỉ huy nghĩa quân đánh chiếm đồn Rạch Giá. Sau khi quân Pháp phản công, nghĩa quân phải rút lui và tiếp tục hoạt động ở nhiều địa bàn.

Cuối cùng, Nguyễn Trung Trực bị bắt tại Phú Quốc.

Quân Pháp tìm cách dụ ông đầu hàng nhưng ông không khuất phục. Ngày 27/10/1868, ông bị xử tử tại Rạch Giá. Tên tuổi ông gắn với câu nói nổi tiếng thể hiện ý chí chống xâm lược và đã được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi lại.