Nguyễn Trung Trực – "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam..."

Trong thời kỳ đầu kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ, Nguyễn Trung Trực nổi lên như một vị thủ lĩnh mưu lược và gan dạ. Ông chính là người chỉ huy trận đốt cháy tàu Hy Vọng (L'Espérance) của quân Pháp trên sông Nhật Tảo vào năm 1861 – một chiến công làm nức lòng sĩ phu và nhân dân cả nước.

Với lối đánh du kích xuất quỷ nhập thần, ông đã khiến quân Pháp nhiều phen mất ăn mất ngủ. Tuy nhiên, để cứu nhân dân và mẹ già bị giặc bắt làm con tin, ông đã chấp nhận nộp mình. Giặc Pháp tìm mọi cách dụ dỗ, hứa hẹn tước cao lộc hậu nhưng ông chỉ đáp lại bằng một cái nhìn khinh bỉ.

Trước khi bị hành quyết tại Rạch Giá năm 1868, Nguyễn Trung Trực đã để lại một câu nói bất hủ, trở thành lời thề của mọi thế hệ người Việt: "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam mới hết người Nam đánh Tây". Sự hy sinh của ông không phải là kết thúc, mà là ngọn lửa mồi cho hàng loạt các phong trào kháng chiến bùng nổ mạnh mẽ khắp Nam Kỳ lục tỉnh sau đó.