Nguyễn Trung Trực: "Bao Giờ Tây Nhổ Hết Cỏ Nước Nam" Và Cú Đấm Sấm Sét Trên Sông Vàm Cỏ
cuộc đời quật cường, những chiến công hiển hách cùng câu nói lịch sử bất tử của Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực – người chiến sĩ áo vải đã làm đảo lộn dã tâm xâm lược của thực dân Pháp tại Nam Bộ.
Khi quân xâm lược Pháp cậy thế tàu to súng lớn tràn vào cướp nước, họ tưởng rằng sẽ dễ dàng đè bẹp sự kháng cự của những người dân chài chân đất Nam Bộ. Nhưng họ đã lầm. Giữa lòng miền Tây sông nước, một người nông dân áo vải đã đứng lên, châm ngòi cho những trận lửa rực cháy thiêu rụi uy thế của đế quốc phương Tây. Người đó là Nguyễn Trung Trực (1838 – 1868, tên thật là Nguyễn Văn Lịch, quê gốc tại Bình Định, sinh ra tại Tân An, nay thuộc tỉnh Long An).
Xuất thân là một ngư dân chất phác vùng sông Vàm Cỏ, Nguyễn Trung Trực không qua trường lớp binh thư. Nhưng chính lòng căm thù giặc sâu sắc và bản lĩnh gan lỳ của người con vùng sông nước đã biến ông thành một thủ lĩnh quân sự kiệt xuất của phong tranh kháng Pháp nửa sau thế kỷ XIX.
Tư duy chiến thuật của Nguyễn Trung Trực là sự kết hợp hoàn hảo giữa tính bất ngờ, mưu trí và tinh thần cảm tử "đã đánh là đập tan sào huyệt":
Hỏa đốt tàu L'Espérance (1861): Trận đánh trên sông Vàm Cỏ Đông (Nhật Tảo) đã đi vào sử sách như một khúc khải hoàn tạc bằng lửa. Bằng chiến thuật cải trang thành đoàn ghe buôn xin trình giấy tờ, ông cùng các nghĩa quân bất ngờ áp sát, dũng cảm nhảy lên chiếc pháo hạm L'Espérance (Hy Vọng) – niềm tự hào hỏa lực của quân Pháp. Chỉ trong chốc khắc, tàu giặc bị đốt cháy rụi, tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch trên tàu. Đây là lần đầu tiên nghĩa quân ta đánh chìm được một pháo hạm hiện đại của Pháp, làm chấn động toàn bộ giới cầm quyền thực dân.
Tập kích đồn Kiên Giang (1868): Không dừng lại ở Nhật Tảo, Nguyễn Trung Trực tiếp tục rút về vùng Rạch Giá, gây dựng lực lượng và bất ngờ mở cuộc tập kích thần tốc vào trung tâm tỉnh lỵ Kiên Giang. Nghĩa quân làm chủ tình hình, diệt tên Tỉnh trưởng cùng toàn bộ quân Pháp trú đóng, làm cho quân địch bàng hoàng hoảng loạn.
Để cứu lấy nhân dân và mẹ già bị giặc bắt làm con tin ép hàng, Nguyễn Trung Trực đã chấp nhận hy sinh bản thân, rơi vào tay địch. Trước những lời dụ dỗ ngon ngọt cùng chức quyền giàu sang của thực dân Pháp, người anh hùng áo vải vẫn thản nhiên khinh bỉ.
Đứng trước pháp trường tại Rạch Giá ngày 27 tháng 10 năm 1868, khi mới 30 tuổi, ông đã để lại cho lịch sử một câu nói đanh thép như đúc bằng thép, trở thành bản tuyên ngôn bất tử của lòng yêu nước:
"Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây!"
Sự hy sinh lẫm liệt của Nguyễn Trung Trực không làm dập tắt ngọn lửa kháng chiến, mà ngược lại, đã hóa thành một tượng đài tâm linh kiên cường trong lòng nhân dân Nam Bộ. Danh sĩ Huỳnh Mẫn Đạt từng ca ngợi chiến công bất tử của ông qua hai câu thơ kinh điển:
"Hỏa hồng Nhật Tảo thâm thiên địa,
Kiếm bạt Kiên Giang khấp quỷ thần."
(Lửa đốt tàu Nhật Tảo đỏ rực trời đất / Tuốt gươm đánh Kiên Giang quỷ thần cũng khóc)
Nguyễn Trung Trực là minh chứng sống động cho khí chất bất khuất của con người Việt Nam: Dù xuất thân bình dị đến đâu, khi Tổ quốc lâm nguy, người nông dân áo vải cũng sẵn sàng đứng lên làm nên những chiến công hiển hách, khắc tên mình vào trường tồn lịch sử.
