NGUYỄN TRUNG TRỰC ĐÁNH CHIẾM RẠCH GIÁ: TẤN CÔNG VÀO LÒNG ĐỊCH

Đêm ngày 16 rạng sáng ngày 17 tháng 6 năm 1868, cả vùng biển Tây Nam Bộ rung chuyển bởi một sự kiện quân sự chấn động: Nghĩa quân do Nguyễn Trung Trực trực tiếp chỉ huy đã bất ngờ tiến công và làm chủ hoàn toàn đồn Rạch Giá (nay thuộc tỉnh Kiên Giang). Đây là một trung tâm quân sự kiên cố, được chính quyền thực dân Pháp đầu tư xây dựng bài bản với hệ thống tường cao hào sâu, trang bị hỏa lực mạnh mẽ nhằm khống chế toàn bộ vùng Kiên Giang, Hà Tiên và phong tỏa con đường liên lạc ra biển. Đồn Rạch Giá được xem là một pháo đài bất khả xâm phạm, nơi tập trung bộ máy cai trị cùng lực lượng đồn trú tinh nhuệ của Pháp tại miền Tây.

Để thực hiện trận đánh táo bạo này, Nguyễn Trung Trực đã dành nhiều tháng liền để nghiên cứu quy luật hoạt động của địch, bí mật xây dựng lực lượng nội ứng ngay trong lòng đồn bốt kẻ thù và tổ chức hành quân bí mật qua hàng trăm cây số kênh rạch. Đêm xảy ra trận đánh, không khí không gian Rạch Giá vô cùng tĩnh mịch. Dưới sự dẫn đường của lực lượng cơ sở nội ứng, các mũi tiến công của nghĩa quân như những bóng ma lặng lẽ vượt qua hệ thống đầm lầy, áp sát các vị trí canh gác của địch. Khi hiệu lệnh tiến công phát ra, nghĩa quân đồng loạt xông vào các khu nhà lính, trung tâm chỉ huy và kho đạn, đánh cận chiến khiến kẻ thù hoàn toàn ngỡ ngàng, không kịp chộp lấy súng đạn để phản kháng.

Cuộc tiến công diễn ra vô cùng nhanh gọn và quyết liệt. Chỉ trong vòng vài giờ đồng hồ chiến đấu quả cảm, nghĩa quân đã tiêu diệt tên chủ tỉnh Chapsal cùng toàn bộ lực lượng đồn trú Pháp và tay sai, thu giữ toàn bộ kho đạn dược, súng ống cùng lương thảo của kẻ thù. Lá cờ nghĩa của Nguyễn Trung Trực được kéo lên tung bay phới phới trên đỉnh đồn Rạch Giá trong tiếng reo hò vang dội của đồng bào. Toàn bộ bộ máy cai trị thực dân tại vùng đất này bị đập tan chỉ trong một đêm ngắn ngủi, đánh dấu một trong những chiến công oanh liệt nhất của phong trào kháng Pháp nửa cuối thế kỷ XIX.

Trận hạ đồn Rạch Giá có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn bởi nó diễn ra trong bối cảnh phong trào chống Pháp ở Nam Kỳ đang gặp muôn vàn khó khăn sau khi ba tỉnh miền Tây rơi vào tay giặc và nhiều cuộc khởi nghĩa lớn bị dập tắt tàn khốc. Chiến công này như một tia sét oanh liệt xé tan bầu không khí u uất, chứng minh rằng tinh thần quật cường của nhân dân Nam Bộ chưa bao giờ bị khuất phục. Nó gửi đi một thông điệp đanh thép tới chính quyền thực dân rằng: Dù bị áp đảo về vũ khí và bộ máy cai trị, lực lượng nghĩa quân vẫn luôn hiện hữu trong lòng dân, sẵn sàng giáng những đòn trừng phạt đích đáng vào ngay lòng các căn cứ sào huyệt của kẻ thù để bảo vệ chủ quyền dân tộc.