Nguyễn Trung Trực

Nguyễn Trung Trực (1838–1868) là một thủ lĩnh xuất sắc của phong trào khởi nghĩa chống thực dân Pháp vào nửa cuối thế kỷ XIX ở Nam Bộ. Ông tên thật là Nguyễn Văn Lịch (còn có tên tự là Chơn, hay gọi là Quản Lịch, Quản Chơn). Quê ông ở tại làng Bình Nhật, huyện Cửu An, phủ Tân An (nay thuộc xã Bình Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An). Nguyên quán gốc của gia đình ở Bình Định. Sinh trưởng trong một gia đình làm nghề chài lưới ven sông Bến Lức. Từ nhỏ, ông nổi tiếng là người khỏe mạnh, giỏi võ nghệ, cương trực và giàu lòng nghĩa hiệp. Vào năm 1858, liên quân Pháp - Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng, chính thức mở đầu cuộc xâm lược Việt Nam. Năm 1859, quân Pháp chuyển hướng tấn công và chiếm thành Gia Định. Triều đình nhà Nguyễn lúc bấy giờ (vua Tự Đức) từng bước nhượng bộ giặc qua các bản Hiệp ước (như Hiệp ước Nhâm Tuất 1862 cắt 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp). Trái ngược với thái độ của triều đình, nhân dân Nam Bộ đã tự động đứng lên vũ trang khởi nghĩa, hình thành nên làn sóng chống Pháp mạnh mẽ. Năm 1859 – 1861 (Tham gia nghĩa quân) Khi Pháp đánh chiếm đại đồn Chí Hòa (Gia Định), Nguyễn Trung Trực đã tham gia vào lực lượng nghĩa binh của Lãnh binh Trương Định. Đến năm 1861 – 1868 (Trở thành thủ lĩnh) Sau khi đại đồn Chí Hòa thất thủ, ông lui về Tân An (Long An) tiếp tục chiêu mộ nghĩa quân. Ông lập chiến công đốt tàu giặc trên sông Nhật Tảo (1861) và đánh chiếm đồn Rạch Giá (1868). Khi đến năm 1868 ông đã hi sinh, thực dân Pháp đã làm chủ hầu hết Nam Kỳ, cuộc khởi nghĩa của ông bị đàn áp khốc liệt và ông bị hành hình tại Rạch Giá vào tháng 10 năm 1868. Tóm lại thì Thời kỳ của Nguyễn Trung Trực là một thời kỳ đau thương nhưng oanh liệt của buổi đầu kháng Pháp, nơi tinh thần yêu nước của nhân dân dâng cao độc lập với sự đầu hàng của triều đình phong kiến.