Nguyễn Trung Trực – "Hỏa Hồng Nhựt Tảo Hãn Lưu Thanh"
Vũ Thị Bích Việt
Nguyễn Trung Trực (1838 – 1868) sinh tại Long An. Ông là thủ lĩnh nghĩa quân chống Pháp nổi tiếng ở Nam Bộ với hai chiến công vang dội đi vào lịch sử.
Chiến công đầu tiên của ông là trận đốt cháy tàu chiến L'Espérance (Hy Vọng) của Pháp trên sông Nhựt Tảo năm 1861. Trận đánh dũng cảm này đã làm chấn động chính quyền thực dân. Chiến công thứ hai là trận đánh úp và làm chủ đồn Kiên Giang (Rạch Giá) năm 1868, tiêu diệt nhiều sĩ quan và lính Pháp.
Khi Pháp tập trung lực lượng càn quét và bắt giữ mẹ ông cùng nhân dân làm con bài ép hàng, Nguyễn Trung Trực đã ra nộp mình để bảo vệ dân lành. Trước tòa án kẻ thù, ông đã hiên ngang tuyên bố câu nói bất hủ: "Bao giờ người Tây bắn hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây".
Nguyễn Trung Trực bị đưa ra hành quyết tại Rạch Giá vào tháng 10/1868. Khí tiết quật cường của ông được thi sĩ Huỳnh Mẫn Đạt ca ngợi: "Hỏa hồng Nhựt Tảo hãn lưu thanh / Kiếm bạt Kiên Giang khấp quỷ thần".
