Nguyễn Trung Trực – Ngọn lửa bất diệt từ vùng đất Bình Nhựt

"Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây."

Lời nói ấy đã vượt qua hơn một thế kỷ rưỡi để trở thành bản tuyên ngôn bất khuất của dân tộc Việt Nam. Đó là lời của Nguyễn Trung Trực, vị anh hùng áo vải đã hiến trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp chống thực dân Pháp, để lại một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và khí phách hiên ngang.

Nguyễn Trung Trực tên thật là Nguyễn Văn Lịch, sinh khoảng năm 1838 tại xóm Nghề, thôn Bình Nhựt, tổng Cửu Cư Hạ, huyện Cửu An, phủ Tân An, tỉnh Gia Định. Ngày nay, địa danh này thuộc ấp 1, xã Thạnh Đức, tỉnh Tây Ninh (trước khi điều chỉnh địa giới hành chính thuộc xã Thạnh Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An).

Tuổi thơ của ông gắn liền với những cánh đồng, dòng sông Vàm Cỏ và cuộc sống lao động của người dân Nam Bộ. Chính từ mảnh đất nghĩa tình ấy đã hun đúc nên một chàng trai khỏe mạnh, nghĩa hiệp, luôn đứng về phía những người yếu thế và mang trong mình lòng yêu quê hương tha thiết.

Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta. Chỉ ít năm sau, chiến tranh lan đến Nam Kỳ. Chứng kiến cảnh làng mạc bị tàn phá, nhân dân lầm than, Nguyễn Trung Trực quyết định cầm vũ khí đứng lên cùng nghĩa quân bảo vệ đất nước.

Ông nhanh chóng trở thành một thủ lĩnh tài năng. Không có quân đội đông đảo hay vũ khí hiện đại, ông dựa vào lòng dân, vào sự thông thuộc sông nước Nam Bộ và những chiến thuật táo bạo để đánh địch.

Chiến công làm rạng danh tên tuổi Nguyễn Trung Trực diễn ra vào ngày 10 tháng 12 năm 1861 trên sông Vàm Cỏ Đông.

Con tàu chiến L'Esperance (Hy Vọng) của quân Pháp neo trên sông, được canh phòng cẩn mật.

Đêm xuống.

Mặt sông phẳng lặng.

Dưới ánh trăng mờ, những chiếc ghe nhỏ của nghĩa quân lặng lẽ tiến đến.

Nguyễn Trung Trực khẽ dặn đồng đội:

"Hôm nay không chỉ đánh một con tàu. Chúng ta đánh vào niềm kiêu ngạo của quân xâm lược và thắp lên niềm tin cho đồng bào."

Một tín hiệu phát ra.

Lửa bùng lên dữ dội.

Chỉ trong chốc lát, ngọn lửa bao trùm con tàu chiến. Tiếng hò reo của nghĩa quân vang dội giữa màn đêm. Chiếc tàu hiện đại của quân Pháp chìm trong biển lửa.

Chiến thắng ấy gây chấn động khắp Nam Kỳ. Nó chứng minh rằng một dân tộc yêu nước, dù còn nhiều khó khăn, vẫn có thể đánh bại kẻ thù bằng lòng dũng cảm và mưu trí.

Sau chiến công trên sông Vàm Cỏ, Nguyễn Trung Trực tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân chiến đấu ở nhiều nơi, đặc biệt là vùng Rạch Giá. Ông cùng nghĩa quân bất ngờ tiến công đồn Kiên Giang, giành thắng lợi vang dội, khiến thực dân Pháp nhiều phen khiếp sợ.

Nhưng chiến tranh ngày càng khốc liệt.

Để bảo vệ nhân dân khỏi những cuộc trả thù đẫm máu, Nguyễn Trung Trực chấp nhận ra hàng sau khi biết quân Pháp đe dọa giết hại nhiều người vô tội. Đó không phải là sự khuất phục, mà là sự lựa chọn đầy nhân nghĩa của một người đặt tính mạng đồng bào lên trên bản thân mình.

Khi bị đưa ra xét xử, viên chỉ huy Pháp tìm mọi cách dụ dỗ ông đầu hàng để hưởng vinh hoa phú quý.

Nguyễn Trung Trực bình thản nhìn thẳng vào đối phương.

Ông nói bằng giọng đanh thép:

"Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây."

Cả pháp trường lặng đi.

Không ai có thể khuất phục được ý chí của người anh hùng ấy.

Ngày 27 tháng 10 năm 1868, Nguyễn Trung Trực hiên ngang bước ra pháp trường tại Rạch Giá. Ông ngẩng cao đầu đón nhận cái chết, để lại sau lưng hình ảnh bất tử của một người anh hùng suốt đời vì nước, vì dân.

Hơn một thế kỷ rưỡi đã trôi qua, tên tuổi Nguyễn Trung Trực vẫn sống mãi trong lòng nhân dân. Đền thờ ông ở Kiên Giang hằng năm đón hàng vạn người đến dâng hương tưởng niệm. Trên quê hương Bình Nhựt xưa, người dân vẫn tự hào kể cho con cháu về người con ưu tú đã làm rạng danh vùng đất Nam Bộ.

Nguyễn Trung Trực không để lại những lâu đài hay kho tàng vật chất. Điều ông để lại là một di sản vô giá: lòng yêu nước, tinh thần bất khuất và niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh của nhân dân.

Hôm nay, khi đất nước hòa bình và phát triển, câu chuyện về Nguyễn Trung Trực vẫn mang ý nghĩa sâu sắc. Thế hệ trẻ không còn cầm gươm giáo ra trận, nhưng có thể tiếp nối tinh thần của ông bằng việc học tập, lao động sáng tạo, giữ gìn bản sắc văn hóa, sống trung thực và góp phần xây dựng một Việt Nam hùng cường.

Thời hoa lửa đã lùi xa, nhưng ngọn lửa mà Nguyễn Trung Trực thắp lên từ vùng đất Bình Nhựt vẫn cháy mãi. Đó là ngọn lửa của lòng yêu nước, của ý chí quật cường và của niềm tin rằng: chừng nào còn tình yêu Tổ quốc trong trái tim người Việt, chừng ấy dân tộc Việt Nam vẫn sẽ vững vàng vượt qua mọi thử thách.