NGUYỄN TRUNG TRỰC – NGỌN LỬA NHẬT TẢO VÀ KHÍ PHÁCH NGƯỜI ANH HÙNG ĐẤT NAM BỘ

Ngày 10 tháng 12 năm 1861, trên dòng sông Nhật Tảo thuộc tỉnh Long An ngày nay, một trận đánh táo bạo đã làm rung chuyển hệ thống quân sự của thực dân Pháp ở Nam Kỳ. Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Trung Trực, những người nghĩa sĩ áo vải đã dùng mưu trí và lòng dũng cảm để đánh chìm chiến hạm L’Espérance, còn gọi là tàu Hy Vọng của quân Pháp.

Nguyễn Trung Trực sinh khoảng năm 1837, vốn là người dân lao động, gắn bó với sông nước và cuộc sống bình dị của miền Nam. Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta, ông sớm đứng lên tập hợp nghĩa binh, cùng nhân dân chống giặc. Từ một người dân quê, ông trở thành thủ lĩnh được nhiều nghĩa sĩ tin tưởng.

Sau khi quân Pháp chiếm nhiều vùng đất ở Nam Kỳ, chúng sử dụng các tàu chiến để tuần tra trên sông, kiểm soát đường thủy và uy hiếp những làng quê có phong trào kháng chiến. Một trong những chiến hạm ấy là L’Espérance, được trang bị đại bác và có khả năng cơ động trên các tuyến sông.

Nhận thấy không thể đối đầu trực diện với hỏa lực mạnh của quân Pháp, Nguyễn Trung Trực quyết định sử dụng mưu trí để giành chiến thắng.

Ông cùng các nghĩa sĩ bí mật chuẩn bị kế hoạch, tổ chức lực lượng phục kích hai bên bờ sông và bố trí những chiếc thuyền nhỏ giả làm thuyền buôn để tiếp cận tàu địch. Mọi việc đều phải được tính toán cẩn thận, bởi chỉ cần bị phát hiện, nghĩa quân có thể phải đối mặt với đại bác và súng đạn của đối phương.

Trưa ngày 10 tháng 12 năm ấy, kế hoạch bắt đầu.

Những chiếc thuyền nhỏ từ từ tiến lại gần chiến hạm L’Espérance. Quân Pháp không ngờ rằng những người chèo thuyền bình thường trước mắt lại chính là các nghĩa sĩ đang chuẩn bị cho một trận đánh quyết định.

Khi thời cơ đến, Nguyễn Trung Trực phát lệnh tấn công. Nghĩa quân bất ngờ áp sát, đánh chiếm tàu và phóng hỏa. Ngọn lửa nhanh chóng bùng lên, khói đen cuồn cuộn phủ kín mặt sông. Chiến hạm từng được quân Pháp sử dụng để uy hiếp vùng sông nước Nam Bộ cuối cùng bị thiêu cháy và chìm xuống.

Tin chiến thắng Nhật Tảo nhanh chóng lan truyền, khích lệ tinh thần chống Pháp của nhân dân. Chiến công ấy cho thấy những người nghĩa sĩ tuy vũ khí thô sơ nhưng vẫn có thể làm nên việc lớn bằng lòng dũng cảm, sự đoàn kết và cách đánh linh hoạt.

Tuy nhiên, Nguyễn Trung Trực hiểu rằng một chiến thắng chưa thể chấm dứt cuộc xâm lược. Ông tiếp tục tập hợp nghĩa quân, hoạt động ở nhiều địa bàn và tìm cách duy trì cuộc kháng chiến.

Đêm ngày 16 tháng 6 năm 1868, ông chỉ huy nghĩa quân tiến công đồn Kiên Giang, đánh chiếm trung tâm tỉnh lỵ Rạch Giá và thu được nhiều vũ khí. Sau đó, trước sự phản công của quân Pháp, ông rút về Hòn Chông rồi ra Phú Quốc xây dựng căn cứ tiếp tục chiến đấu.

Tháng 9 năm 1868, Nguyễn Trung Trực bị bắt. Quân Pháp tìm cách dụ dỗ ông đầu hàng, nhưng ông không chấp nhận. Ngày 27 tháng 10 năm 1868, ông bị đưa về Rạch Giá và xử tử.

Trước lúc hy sinh, ông để lại câu nói nổi tiếng được lịch sử ghi nhớ:

“Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam, thì mới hết người Nam đánh Tây.”

Câu nói ấy thể hiện ý chí kháng chiến bền bỉ và niềm tin của ông vào sức sống của dân tộc Việt Nam.

Nguyễn Trung Trực đã hy sinh, nhưng ngọn lửa Nhật Tảo vẫn còn trong ký ức lịch sử. Từ trận đốt tàu L’Espérance đến cuộc tiến công đồn Rạch Giá, cuộc đời ông là câu chuyện về một người dân bình thường đã đứng lên gánh vác việc lớn khi quê hương lâm nguy.

Tên tuổi Nguyễn Trung Trực mãi được nhắc nhớ như biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần bất khuất và ý chí bảo vệ quê hương của nhân dân Nam Bộ.

Bởi có những người anh hùng dù đã đi xa, nhưng lời nói, hành động và khí phách của họ vẫn tiếp tục sống trong lòng các thế hệ mai sau.