Nguyễn Trung Trực – Ngọn lửa trên sông Nhật Tảo

Nguyễn Trung Trực (1838 – 1868) là một trong những thủ lĩnh xuất sắc nhất của phong trào kháng Pháp tại Nam Kỳ vào thế kỷ XIX, một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và ý chí bất khuất.

Nguyễn Trung Trực tên thật là Nguyễn Văn Lịch, sinh ra tại làng Bình Nhựt, huyện Cửu An, tỉnh Gia Định (nay thuộc tỉnh Long An). Xuất thân từ một gia đình chài lưới, khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Nam Kỳ, ông đã gác lại cuộc sống riêng để chiêu mộ nghĩa binh đứng lên kháng chiến.

Sự nghiệp cứu nước của ông ghi dấu ấn đậm nét với hai chiến công lừng lẫy, làm rúng động quân thù. Đầu tiên là trận đánh chìm tàu Esperance (tàu Hy Vọng) của Pháp trên dòng sông Nhật Tảo vào ngày 10/12/1861 – chiến thắng đầu tiên của nghĩa quân ta đánh tan một tàu chiến hiện đại bằng phương thức đánh hỏa công. Sau đó, ông tiếp tục chỉ huy nghĩa quân lập chiến công hiển hách khi tiêu diệt đồn Rạch Giá ngày 16/6/1868.

Dù bị giặc bắt và dùng mọi cách dụ dỗ, mua chuộc, ông vẫn giữ vững khí tiết. Trước khi hy sinh tại pháp trường ở Rạch Giá vào ngày 27/10/1868, ông đã để lại câu nói bất hủ, trở thành tuyên ngôn thép cho ý chí chống ngoại xâm của nhân dân ta: "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam, thì mới hết người Nam đánh Tây". Nguyễn Trung Trực không chỉ là một nhà quân sự tài ba mà còn là biểu tượng của tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh," mãi mãi được nhân dân miền Tây Nam Bộ và cả nước tôn kính, lập đền thờ phụng ở nhiều nơi.