NGUYỄN TRUNG TRỰC – NGƯỜI ANH HÙNG CỦA NAM KỲ
Nguyễn Trung Trực là thủ lĩnh nghĩa quân nổi tiếng với những trận đánh chống quân Pháp tại Nam Kỳ, đặc biệt là trận đốt tàu Pháp trên sông Nhật Tảo và cuộc phòng thủ Rạch Giá. Danh hiệu: Anh hùng dân tộc Sinh: 1838 Mất: 1868 Quê quán: Gia Định
Nguyễn Trung Trực là một trong những thủ lĩnh nghĩa quân nổi tiếng nhất của Nam Kỳ trong cuộc kháng chiến chống Pháp thế kỷ XIX. Ông sinh năm 1838 tại vùng Gia Định. Tên tuổi ông gắn liền với hai chiến công nổi tiếng: trận Nhật Tảo năm 1861 và trận đánh chiếm đồn Rạch Giá năm 1868.
Khi quân Pháp mở rộng hoạt động quân sự tại Nam Kỳ, Nguyễn Trung Trực tham gia phong trào chống Pháp. Ông tổ chức lực lượng nghĩa quân dựa vào sự ủng hộ của người dân địa phương.
Năm 1861, nghĩa quân của Nguyễn Trung Trực thực hiện một cuộc tấn công táo bạo trên sông Nhật Tảo.
Một chiếc tàu chiến của Pháp mang tên L’Espérance đang hoạt động trên sông. Nghĩa quân đã cải trang, tiếp cận con tàu rồi tổ chức tấn công.
Con tàu bị đốt cháy và chìm.
Chiến thắng này gây tiếng vang lớn vì lực lượng nghĩa quân với trang bị hạn chế đã đánh chìm một tàu chiến của quân Pháp.
Sau đó, Nguyễn Trung Trực tiếp tục hoạt động ở nhiều khu vực Nam Kỳ.
Năm 1868, ông chỉ huy lực lượng đánh chiếm đồn Rạch Giá. Đây là một chiến công đáng chú ý vì nghĩa quân đã chiếm được một trung tâm quân sự quan trọng của Pháp.
Sau khi Pháp tổ chức phản công, Nguyễn Trung Trực rút lực lượng về vùng Hà Tiên – Phú Quốc.
Cuối cùng, ông bị bắt.
Quân Pháp tìm cách thuyết phục ông hợp tác nhưng ông không chấp nhận.
Năm 1868, Nguyễn Trung Trực bị xử tử tại Rạch Giá.
Theo truyền thống dân gian, trước khi hy sinh, ông đã thể hiện thái độ kiên quyết không khuất phục.
Tên tuổi Nguyễn Trung Trực được nhân dân Nam Bộ ghi nhớ qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, câu nói thường được truyền tụng:
“Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây.”
Câu nói này được lưu truyền rộng rãi trong dân gian, dù việc xác định chính xác hoàn cảnh và văn bản nguyên thủy của câu nói vẫn cần dựa vào từng nguồn sử liệu.
Nguyễn Trung Trực ngày nay được thờ phụng tại nhiều nơi ở Nam Bộ, đặc biệt là Kiên Giang.
Lễ hội tưởng niệm ông tại Rạch Giá thu hút đông đảo người dân.
Cuộc đời Nguyễn Trung Trực phản ánh một đặc điểm quan trọng của phong trào chống Pháp tại Nam Kỳ: lực lượng kháng chiến không chỉ xuất phát từ quan lại mà còn có sự tham gia mạnh mẽ của những người dân địa phương.
Ông trở thành biểu tượng của lòng trung thành, tinh thần chiến đấu và sự gắn bó với quê hương Nam Bộ.


